Sporenkap

Betekenis

Een sporenkap is een kapconstructie die bestaat uit een reeks schuin lopende houten balken (sporen of sparren) die van de nok tot de dakvoet lopen en samen driehoeken vormen die het dakbeschot dragen; zo'n driehoek heet een spant of gespan. De sporenparen staan op regelmatige afstand, waardoor de krachten gelijkmatig verdeeld worden.

Toepassing

De sporenkap wordt toegepast bij hellende daken en in verschillende bouwsituaties:

• Draagstructuur voor traditionele dakopbouwen met dakpannen en panlatten.
• Toepassing bij gebouwen waar sporen direct van nok naar muur of vloer lopen.
• Realisatie met aanvullende elementen bij grotere overspanningen (hanenbalken, trekplaten, spijkerplaten).
• Mogelijkheid tot prefab leveringen van sporenkappen of gordingkappen.

Aandachtspunten

• Sporen lopen van de nok naar de dakvoet en leiden krachten schuin naar de steunpunten.
• Horizontale en verticale krachten moeten worden opgevangen door steunpunten op de vloer of door de muurplaat.
• Bij grotere overspanningen toepassen van hanenbalken, trekplaten (spantbalken) of spijkerplaten vermindert zijdelingse (spat)krachten op de muurplaat.
• Sommige sporenkappen hebben ondersteuning door gordingen die gewicht naar dwarsmuren overbrengen.
• Knieschotten hebben meestal geen constructieve waarde, maar staanders kunnen soms een klein deel van de verticale krachten naar de vloer afvoeren.
• Bij nieuwbouw of verbouw altijd rekening houden met een isolatiepakket en vochtwering in de dakopbouw.

Onderdelen

• Sporen (sparren): schuine houten balken van nok naar dakvoet.
• Spant/gespan: de driehoek gevormd door twee sporen en de onderlinge verbinding.
• Muurplaat: horizontale draaglijn waarop sporen steunen.
• Hulpstukken: hanenbalken, trekbalken/trekplaten en spijkerplaten voor extra verbinding en stabiliteit.
• Dakopbouwonderdelen: dakafwerking, dakpannen, panlatten, tengellatten, dakbeschot (onderdak), kepers.
• Aanvullende elementen: gordingen (bij gordingondersteuning), knieschot en staanders.

Werking / principe

• De sporen vormen samen spanten die de dakbelasting overbrengen naar de steunpunten.
• Horizontale (wijdedrukkende) en verticale krachten uit de kapconstructie worden door de spanten naar de muurplaat of vloer geleid.
• Verbindingselementen zoals hanenbalken of spijkerplaten houden sporen bij elkaar en beperken zijdelingse drukken op de onderliggende muren.
• Wanneer sporen door gordingen worden ondersteund, wordt een deel van het dakgewicht via dwarsmuren afgevoerd in plaats van uitsluitend via de muurplaat.

Verschil met gordingenkap

• Bij een sporenkap lopen de sporen van nok tot dakvoet en vormen spanten; bij een gordingenkap lopen de gordingen van muur tot muur en ondersteunen ze sporen of kepers over grotere overspanningen.