Substraat

Betekenis

Substraat is het materiaal dat als onderlaag of ondergrond fungeert bij behandelingen zoals schooperen (thermisch spuiten) en bij het aanleggen van groeimedia voor planten. In de tuinbouw betekent substraat de samengestelde ondergrond waarin plantenwortels verankeren; in oppervlaktebehandelingen is het de te coaten ondergrond. In het Nederlands ligt de klemtoon op "straat". Eng. substrate.

Toepassing

Substraat wordt gebruikt in verschillende sectoren.

• Als ondergrond die bespoten of gecoat wordt bij thermisch spuiten en vergelijkbare processen.
• Als groeimedium bij tuinaanleg, teelt en in potcultuur.
• In groendaken als lichte, waterdoorlatende substraatlagen.
• In pluggen (platte houders) voor opkweek en stek- of weefselkweek.

Aandachtspunten

• Samenstelling varieert sterk: keuze volgt de gewenste fysische en biologische eigenschappen.
• Sommige materialen (bijv. steenwol) worden specifiek behandeld voor gebruik als substraat en verschillen daardoor van dezelfde materialen toegepast als isolatie.
• Fysische eigenschappen worden gekwantificeerd met o.m. vochtpercentage, bulkdichtheid, inkrimping en poriëngrootte.
• Voor de interpretatie van volumefracties geldt: volumefractie X is het volumepercentage van X in het substraat.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Organische substraten (potgrondachtige mengsels).
• Minerale of synthetische componenten zoals argex-korrels, lavakorrels, perliet.
• Behandelde steenwol die water kan opnemen en als substraat wordt ingezet.
• Substraat geleverd in plugvorm voor opkweektoepassingen.

Fysische eigenschappen

Bij fysisch onderzoek van een substraat worden typisch de volgende parameters bepaald:

• Vochtgehalte (%).
• Bulkdichtheid (gewicht per kubieke meter).
• Inkrimping.
• Poriëngrootte.
• Volumefractie lucht (%) en volumefractie water (%).
• Aandeel organische stof (en de volumefractie daarvan).

Kenniscentra

RHP wordt genoemd als kenniscentrum op het gebied van substraten en bodemverbeterende materialen.