Groendak

Betekenis

Een groendak is een dakbedekking met een plantaardige laag die voornamelijk uit levende planten bestaat. De inrichting varieert van sedum- en graslagen tot geaccidenteerde daktuinen met struiken en bomen. Het begrip "groen" verwijst naar de organische begroeiing en niet naar de kleur van de vegetatie.

Toepassing

Een groendak wordt gebruikt op gebouwen waar men dakoppervlakken multifunctioneel wil inzetten.

• Combineren met een blauw dak om hemelwater op te vangen en vertraagd af te geven (groen-blauw dak).
• Integreren met zonnepanelen om de paneeltemperatuur te verlagen en mogelijk de opbrengst te verbeteren.
• Inrichten als polderdak door toevoeging van waterberging en bij voorkeur slimme sturing.
• Inzetten als klimaatdak of multifunctioneel dak voor biodiversiteit, recreatie en esthetiek.
• Bufferen van regenwater en verlichting van de riolering bij normale neerslag.

Aandachtspunten

• Controleren van draagkracht en constructieve geschiktheid bij bestaande bouw vanwege hogere aanlegkosten en extra belasting.
• Voorzien in regelmatig onderhoud: bevloeiing of besproeiing, vervanging van beplanting, verwijderen van ongewenste vegetatie en herstellen van windschade.
• Detectie van lekkages is lastiger doordat de bron moeilijker te lokaliseren is.
• Bepalen van de locatie van noodoverlopen is complexer dan bij onbegroeide daken.
• Koelend effect varieert: bij een goed geïsoleerd dak is het effect vrij gering; bewatering kan het koelend vermogen vergroten; de mate van koeling hangt samen met albedo, bladoppervlakte en verdamping.
• Bufferende werking is afhankelijk van substraatdikte, drainagelaag en soort en omvang van de beplanting; na een dag met hevige regen is het substraat vaak verzadigd en kan daaropvolgende regen direct naar de hemelwaterafvoer lopen.
• Combinatie met zonnepanelen kent voordelen, maar kan ook nadelen hebben bij praktische uitvoering en draagkracht.

Voordelen

• Leefomgeving en verkoeling: verlaagt bij warme periodes de temperatuur van het dak en helpt bij het verminderen van het urban heat island-effect; koeling hangt af van reflectie, bladoppervlakte en verdamping.
• Minder kans op windschade van de dakbedekking.
• Waterbuffering: opvang en opslag van hemelwater, waardoor de belasting van riolering kan afnemen bij normale regenval.
• Creëren van een groen gebied voor recreatie; verbetering van luchtkwaliteit door afvang van fijnstof en het bieden van schuil- en broedplaatsen voor dieren.
• Esthetische verbetering van gebouw en omgeving.
• Past in klimaatadaptieve strategieën gericht op biodiversiteit, retentie en CO2-reductie.
• In combinatie met pv-panelen: lagere luchttemperatuur onder panelen (betere opbrengst), mogelijkheid tot ballast zonder dakdoorvoeren, grotere variatie aan beplanting door schaduw en meer nestmogelijkheden voor dieren.

Nadelen

• Hogere aanlegkosten en mogelijke noodzaak van constructieve aanpassingen bij bestaande gebouwen.
• Intensief onderhoud nodig, waaronder bewatering, vervanging van planten en beheer van ongewenste begroeiing.
• Moeilijkheid bij het opsporen van lekkages.
• Moeilijkere bepaling van locatie en werking van noodoverlopen.
• Minder goede combinatie met pv-panelen in bepaalde omstandigheden; praktische nadelen kunnen optreden afhankelijk van ontwerp en uitvoering.

Buffering van water

• Een begroeid dak vermindert bij normale regenval snel de afvoer van hemelwater naar de riolering en de zuivering.
• Voor extreme buien is veel grotere waterberging nodig dan gebruikelijk; effectieve verwerking van dergelijke buien vereist aanzienlijke berging en een geleidelijke, gestuurde lozing.
• De mate van buffering wordt bepaald door substraatsoort en -dikte, drainagelaag en het type en de omvang van de beplanting.