Trompe l'oeil

Betekenis

Een trompe l'oeil is een (wand)schildering die met perspectief en detaillering een bedrieglijk echte indruk wekt; letterlijk betekent de term "vergissing van het oog" of gezichtsbedrog. Sommige vormen, zoals anamorfosen, zijn zodanig vertekend dat ze alleen vanuit één specifiek gezichtspunt als realistisch worden ervaren.

Toepassing

Trompe l'oeil komt voor in uiteenlopende contexten.

• Als binnenschildering op muren en plafonds.
• Als straattekening of 3D-anamorfische streetart (streetpaintings 3D).
• Als hoekaanzicht bij straathoeken waar perspectiefverwarring gewenst is.
• Als decoratieve gewelfschildering (in Italië aangeduid als quadratura).

Aandachtspunten

• Positionering en gezichtspunt bepalen of het beeld "werkt", zeker bij anamorfosen.
• Schildertechniek en perspectief moeten nauwkeurig worden toegepast om het bedrieglijke effect te bereiken.
• Werken kunnen sterk verwondering oproepen door het realistische karakter.
• Vergelijk optische trucs zoals verjongen, entasis, contractie, curvatuur en op vlucht bij beoordeling en ontwerp.

Verschil met anamorfose

Een anamorfose is een specifieke uitvoering van trompe l'oeil die bewust zodanig vervormd is dat de afbeelding slechts vanuit één bepaald gezichtspunt als normaal of realistisch zichtbaar wordt; trompe l'oeil is een bredere categorie van gezichtsbedrog via schilderkunst.

Voorbeelden

• Veel werken van M.C. Escher worden als trompes l'oeil beschouwd.
• Moderne straatkunstenaars zoals Julian Beever en de Nederlander Leon Keer maken 3D-straattekeningen die als hedendaagse trompe l'oeil kunnen worden gezien.