Uitbloeiing

Betekenis

Uitbloeiing (ook uitbloei, uitslag, vergipsing, uitspoeling of sluiers genoemd) zijn vlekken die verschijnen op materialen zoals metselwerk en beton. Ze ontstaan door zouten, vrije kalken, gips of roest die via vochttransport naar het oppervlak migreren en daar als witachtige nevel, poeder, vlokken of korst achterblijven.

Toepassing

Komt voor op gevels en diverse bouwmaterialen.

• Voorkomen op metselwerk van gevels, met name in voegen.
• Zichtbaar na metselen of voegen (vroege witte uitslag).
• Voorkomen op beton (witte uitslag, roestvlekken) en op hout als harsuitbloeiing.

Aandachtspunten

• Werk niet bij regen of felle zon; dek het metselwerk af bij verwachtte regen of langdurige zonneschijn.
• Voorkom dat water over het metselwerk stroomt (ook tijdelijke hemelwaterafvoeren vermijden).
• Bescherm metselwerk tegen opstijgend vocht uit de grond.
• Maak een juiste combinatie van baksteen en metsel- of voegmortel met aandacht voor wateropname; gebruik schoon water en schoon zand.
• Vermijd additieven in mortel (bijv. sulfaten, bindtijdverlengers) en overweeg een uitbloeiingsarme of uitslagremmende doorstrijkmortel.

Oorzaken / werking

• Oplosbare zouten in baksteen en voegspecie (zoals natrium- en kaliumzouten, calciumcarbonaat, sulfaten of chloriden) worden via capillair vochttransport naar het oppervlak gevoerd en kristalliseren bij verdamping als witte uitslag of poeder.
• Vroege witte uitslag kan ontstaan tijdens of kort na metselen doordat aanmaakwater met daarin opgeloste hydroxiden en zouten naar de baksteen wordt overgedragen; hydroxiden reageren met calciumsulfaat en kunnen zo natrium- en kaliumsulfaten vormen die naar het oppervlak migreren.
• Additieven in mortel kunnen de kans op witte uitslag vergroten.
• Sommige uitbloeiingen, zoals vergipsing, kunnen veel later optreden (soms pas na lange tijd).

Soorten uitslag

• Vroege witte uitslag (uitbloei van zouten; nevel, poeder, vlokken of harde korsten)
• Cementsluier, kalksluier, kalkuitbloei (uitspoeling van cement of kalk)
• Vergipsing of vergrauwing (late uitbloei van gips)
• Zouten uit optrekkend vocht (zouten uit grondwater)
• Uitslag en vlekken bij beton (witte uitslag, roestvlekken)
• Harsuitbloeiing bij hout (zogenaamde "tranen")

Verwijderen en verloop

• Sommige vormen verdwijnen vanzelf, bijvoorbeeld onder invloed van regen.
• Vroege uitbloei die kort na metselen optreedt kan soms met water worden verwijderd.
• Uitbloeiingen die pas na lange tijd (zeker pas na ongeveer een jaar) ontstaan, zijn vaak zeer moeilijk te verwijderen.