Uitstukken

Betekenis

Uitstukken is een historische hersteltechniek waarbij een nieuw stuk hout wordt ingebracht op de plaats van verwijderd, aangetast hout. De methode wordt gehanteerd in conserveringswerkzaamheden zodat beschadigde delen gericht kunnen worden vervangen zonder het gehele element te vernieuwen.

Toepassing

Wordt toegepast bij het herstel van historische houten onderdelen.

• Inpassen van een nieuw onderdeel, bijvoorbeeld een dorpel, in bestaande kozijnen, ramen en deuren.
• Herstel nadat aangetast of verrot hout is verwijderd.
• Gebruik binnen conserverende en restauratieve projecten waar demonteerbaarheid gewenst is.

Aandachtspunten

• Demontabel verbinden en niet lijmen, zodat onderdelen later opnieuw kunnen worden gedemonteerd voor reparatie.
• Houtsoort en nerfrichting gelijk houden aan het bestaande hout.
• Schroeven alleen aan de binnenzijde van de sponning plaatsen om inrotten aan de buitenzijde te voorkomen.
• Nieuwe delen zo ontwerpen dat toekomstige vervanging of onderhoud mogelijk blijft.

Uitvoering

• Uitstukken betekent letterlijk het plaatsen en bevestigen van een aanvullend houtstuk op de plek van het verwijderde materiaal.
• Bij conserveringswerk geeft Cultureel Erfgoed de voorkeur aan verbindingen die demonteerbaar zijn in plaats van verlijmde oplossingen.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Gebruik hetzelfde houtsoort als het bestaande materiaal.
• Zorg dat de nerfrichting van het nieuwe stuk overeenkomt met die van het originele hout.

Vergelijkbare technieken

• Aanlassen
• Aanscherven
• Houtverbindingen

Deze technieken worden in documentatie over conservering en reparatie van historische houten vensters en deurpartijen samen genoemd met uitstukken.