Zwaluwstaart-verbinding

Betekenis

Een zwaluwstaart-verbinding is een om-en-om houtverbinding waarbij in beide verbindende delen taps toelopende tandvormige uitsparingen en bijpassende tandjes worden gefreesd of gesneden. De vorm vergrendelt de delen mechanisch en wordt traditioneel met hamer en beitel gemaakt, al gebeurt dat handwerk nog zelden.

Toepassing

De zwaluwstaart-verbinding wordt vooral toegepast in meubelbouw.

• Verbinden van laden en kasten.
• Constructies waar mechanische vergrendeling en esthetiek belangrijk zijn.
• Zowel zichtbare als onzichtbare verbindingen afhankelijk van uitvoering.

Aandachtspunten

• Kies tussen open of verdekte uitvoering afhankelijk van zichtbaarheid en gewenste uitstraling.
• Handmatig snijden met hamer en beitel komt weinig meer voor; er bestaan speciale hulpstukken voor het maken van zwaluwstaarten.
• Controleer pasvorm en passing; de mechanische vergrendeling hangt van nauwkeurigheid af.

Varianten

• Open zwaluwstaart-verbinding: de tandvormen zijn vanaf de zijkant zichtbaar; deze vorm komt het meest voor.
• Verdekte (gesloten) zwaluwstaart-verbinding: de zwaluwstaarten zijn aan één of beide buitenzijden van het object niet zichtbaar.

Uitvoering

• Traditionele uitvoering: beitel- en hamerwerk om tanden en uitsparingen te vormen.
• Moderne uitvoering: gebruik van speciale hulpstukken of gereedschap om nauwkeurige zwaluwstaarten te maken.

Benaming (Engels)

• Algemene term: dovetail of dovetail joint (Eng.).
• Verdekte zwaluwstaart: secret dovetail, lap dovetail of half-blind dovetail (Eng.).
• Halfhoutse zwaluwstaart: dovetail halved joint (Eng.).

Verschil met vingerlas en liplas

• Vergelijking met vingerlas en liplas wordt veel gemaakt; deze verbindingen verschillen in vorm en toepassingswijze maar worden als alternatieven of vergelijkingspunt genoemd.