Valraam
Een valraam is een raam waarvan de scharnieren aan de onderdorpel zijn bevestigd zodat het raam naar binnen achterover valt bij openen.
Betekenis
Een valraam is een raamconstructie waarbij de scharnieren aan de onderdorpel zijn bevestigd, waardoor het raam bij het openen naar binnen achterover valt. Dit onderscheidt het van ramen die aan de bovendorpel scharnieren of andere draai- en kantelmechanismen hebben.
Toepassing
Valramen worden toegepast op ramen met onderdorpel-scharnieren.
- Voor ramen die naar binnen willen openen en waarbij een kantelende beweging gewenst is.
- In combinatie met meerpunts-sluitingen om bediening met één handgreep mogelijk te maken.
- In traditionele houtconstructies met aanvullende sluit- en opensystemen zoals raamknip en raamvalschaar.
Aandachtspunten
- Voorzien van meerpunts-sluiting om met één handgreep te openen en in sommige gevallen in een vaste stand te laten blijven staan.
- Plaatsing van raamvalijzers bepaalt de openingshoek; hoe hoger geplaatst, hoe kleiner de openingsstand.
- Bij brede valramen altijd zowel links als rechts een valijzer toepassen wanneer het valijzer niet ook aan het raam zelf bevestigd is.
- Raamschaar (raamvalschaar) bevestigen aan zowel kozijn als raamlijst geeft een stevigere constructie dan valijzers die alleen in het kozijn zijn gemonteerd.
- Eenvoudige valijzers kunnen van buitenaf worden weggeduwd; als dat inbraak mogelijk maakt, verdient een raamschaar de voorkeur.
- Bij brede ramen kan het raadzaam zijn om zowel links als rechts een valijzer te plaatsen voor voldoende opvang en begrenzing.
Onderdelen
- Raamknip (siegfriedknip): vergrendelt het raam wanneer het gesloten is; vaak uitgevoerd met een oog voor bediening op hoogte.
- Raamval / raamvalschaar / raamschaar / valarm: houdt het raam in een open stand en kan zowel links als rechts worden toegepast; bij bevestiging aan kozijn en raamlijst is de constructie steviger.
- Raamvalijzer / raamijzer: meestal een stalen strip met haaks omgevouwen hoek die het raam opvangt; leverbaar in rechte of gebogen uitvoering en bevestigd tussen raam en kozijn.
- Raamhaak (stokhaak): haak op een stok om hoge raamknippen op afstand te bedienen.
- Raamuitzetter en bedieningselementen: greep/kruk, hendel, zwengel (spindel/draai-hendel), motor; sommige krukken grijpen op twee of drie punten aan.
Materialen en uitvoeringsvormen
- Valijzers: vaak stripmateriaal van staal, met haaks omgevouwen hoek; beschikbaar in rechte of gebogen uitvoering.
- Raamscharen: vaste en convertibele modellen; het convertibele model kan deels gedemonteerd worden en zowel links als rechts worden geplaatst.
- Bediening: handbediend via kruk, hendel of zwengel, en in moderne uitvoering ook elektrisch (motor).
Uitvoering
- Valijzers worden tussen raam en kozijn tegen het kozijn gemonteerd en steken schuin naar voren en omlaag met de hoek wijzend richting het raamdeel; montage kan zowel links als rechts plaatsvinden.
- Bij brede valramen meerdere bevestigingspunten (links en rechts) toepassen om stabiliteit en inbraakweerstand te verbeteren.
- Raamschaar bevestigen zowel aan kozijn als raamlijst voor een stevigere constructie; sommige modellen bieden meerpunts-aandrijving voor centrale bediening.
Verschil met vergelijkbare ramen
- Klapraam: lijkt op een valraam maar scharniert van boven en gaat meestal naar buiten open.
- Draairaam, tuimelraam, draaikiepraam (draaivalraam) en bovenlicht: verschillende typen vensters met andere scharnier- en kantelmechanismen; valraam onderscheidt zich door de onderdorpel-scharniersituatie en de naar binnen kantelende beweging.