Verbeterd Hollands spant
Een gordingenkap met gemetselde borstwering die de dakbelasting vooral op de vloer overbrengt om het naar buiten drukken van muren te vermijden.
Betekenis
Een Verbeterd Hollands spant is een gordingenkap met meestal een gemetselde borstwering waarbij de belastingen van het spant voornamelijk op de vloerconstructie worden overgebracht. Hierdoor wordt het "spatten" (het naar buiten drukken van muren door de kapconstructie) vermeden en ontstaat vaak een hogere, beter bruikbare zolderruimte.
Toepassing
Het Verbeterd Hollands spant wordt toegepast in gordingenkappen waar men spatkrachten wil beperken en de zolderruimte wil optimaliseren.
- Bij daken met gemetselde borstwering.
- Waar de daklasten via vloer- en slofconstructies moeten worden afgedragen.
- Bij voorkeur voor vrij steile dakhellingen.
- Waar extra gordingen gewenst zijn om de kap te ondersteunen.
Aandachtspunten
- Borstwering verhoogt en maakt de zolderruimte beter bruikbaar.
- Spantbenen lopen doorgaans van nok tot muurplaat en dragen meerdere gordingen.
- Kappoot (kreupele stijl) moet adequaat ondersteund worden in een slof of vloerbalk om krachten goed te verdelen.
- Haanenbalken bestaan vaak uit trekplaten en functioneren als trekbalk tegen spat- en doorbuigkrachten.
- Een verstijfd uitvoering vermindert iets de nuttige zolderruimte doordat de kappoot door de haanhouten doorloopt.
Onderdelen
- Spantbeen (kapbeen): loopt van nok tot muurplaat en draagt de gordingen.
- Gordingen: worden gedragen door de spantbenen en zijn talrijker dan bij een Hollands spant.
- Borstwering: gemetselde borstwering aan de gevel, verhoogt de zolderruimte.
- Muurplaat en blokkeel: ondersteuningspunten voor het spantbeen.
- Kappoot (kreupele stijl): schuin geplaatste steun die spantbeen ondersteunt en samen met blokkeel weerstand biedt tegen spatkrachten.
- Slof of vloerbalk: ontvangt de kappoot en verdeelt krachten over meerdere vloerbalken.
- Hanenbalk (haanhout): werkt als trekbalk tegen spatkrachten en tegen doorbuigen van gordingen en spantbenen; vaak opgebouwd uit trekplaten (planken aan weerszijden).
- Makelaar: optioneel element dat nok, spantbenen en hanenbalk met elkaar verbindt.
- Steekschoor: optionele schoor tussen spantbeen en makelaar tegen doorbuigen.
Verschil met Hollands spant
- Bij het Verbeterd Hollands spant lopen de spantbenen door van muurplaat tot nok, terwijl dat bij het normale Hollands spant niet het geval is.
- Het verbeterd type heeft meer gordingen die op de spantbenen steunen, waardoor een steviger kapconstructie ontstaat.
- Optionele toevoegingen zoals makelaar, slof en steekschoren geven extra versteviging ten opzichte van het normale Hollands spant.
Varianten
- Verstijfd Verbeterd Hollands spant: de schuine kappoot loopt door tussen de haanhouten, wat extra versteviging geeft maar de nuttige zolderruimte iets vermindert.
- Variante met muurstijl: de kappoot steekt niet in de slof maar in een muurstijl iets boven de vloer, waardoor de belasting naar de muurstijl wordt geleid.
- Verbeterd Hollands spant zonder borstwering: uitvoering zonder gemetselde borstwering, variërend in opbouw en ruimtegebruik.