Hollands spant

Betekenis

Een Hollands spant is een eenvoudig type kapconstructie waarvan ieder gebint is opgebouwd uit een juk met kreupele stijlen, blokkeels, een kapbalk en korbeels, en daarboven een lichter spant met twee benen en een hanenbalk. Door de aanwezigheid van een gemetselde borstwering ligt de vloer van de zolder lager ten opzichte van de daklijn, waardoor de zolder hoger en ruimer is dan bij sommige andere kapvormen. De dakbedekking wordt gedragen door gordingen die op de constructie van het spant opleggen, zodat de constructie als een eenvoudige gordingenkap fungeert.

Toepassing

Een Hollands spant wordt toegepast in kapconstructies waar met beperkte houten elementen een bruikbare zolderruimte en eenvoudige gordingen gewenst zijn.

• Bij daken met gemetselde borstwering
• Als eenvoudige gordingenkap met draaghout dat het dakbeschot ondersteunt
• Waar een ruime, hogere zolder gewenst is zonder complexe spantconstructies

Aandachtspunten

• Controleer de bevestiging van gordingen: vaak is het draaghout niet altijd zware, loodrechte gordingen maar kleinere balkjes die het dakbeschot ondersteunen.
• Inspecteer houtverbindingen op degelijkheid: traditionele verbindingen kunnen loef en voorloef, tand-verbindingen of plankbevestigingen omvatten.
• Houd rekening met moderne versterkingstechnieken: spijkerplaten worden veel gebruikt om houtverbindingen af te sluiten.
• Beveilig verbindingen aanvullend met pen-en-gat of bout-en-moer waar nodig.

Onderdelen

• Juk: samengesteld uit twee kreupele stijlen (kappoten), twee blokkeels en de kapbalk (trekbalk, dekbalk).
• Korbeels: schoren die de kreupele stijlen met de kapbalk verbinden; een dubbele korbeel bestaat uit twee planken die kapbalk en kreupele stijl aan weerszijden verbindt.
• Bovenliggend, lichter spant: twee benen van kapbalk tot nok en een hanenbalk (verbinding tussen de benen).
• Borstwering: meestal gemetseld, verhoogt de bruikbare zolderruimte.

Houtverbindingen

• Loef en voorloef: traditionele manier om dikkere houtverbindingen stevig in elkaar te laten grijpen.
• Tand-verbinding: bijvoorbeeld waar een kreupele stijl schuin in een vloerbalk of spantbeen steekt.
• Plankbevestiging: aan weerszijden van te verbinden stijlen een plank bevestigen.
• Pen-en-gat of bout-en-moer: gebruikt om verbindingen te zekeren.
• Spijkerplaten: moderne veelgebruikte methode om houtverbindingen af te sluiten en te versterken.

Verschil met verbeterd Hollands spant

• De naam Verbeterd Hollands spant ontstaat door een aantal aanpassingen aan het oorspronkelijke ontwerp.
• Een concrete verbetering is een betere bevestiging van de gordingen aan het spantbeen; andere varianten kunnen aanvullende elementen (zoals korbeels of makelaar) wel of niet hebben afhankelijk van de uitvoering.