Verzinken

Betekenis

Verzinken is het proces waarbij een zinklaag op een metalen ondergrond wordt aangebracht om roestvorming van de onderlaag tegen te gaan. Daarnaast wordt met verzinken ook bedoeld het inbrengen van een spijker of schroef zodat de kop gelijk ligt met, of iets dieper ligt dan, het oppervlak.

Toepassing

Verzinken wordt toegepast als anti-roestmaatregel en in bewerkingen waarbij de kop van bevestigers verzonken moet liggen.

• Beschermen van constructiedelen en plaatstaal tegen corrosie.
• Behandelen van bevestigingen (spijkers, schroeven) zodat koppen vlak met het oppervlak liggen.
• Combinaties van verzinken en aflakken in het Duplex-systeem voor extra duurzame bescherming.

Aandachtspunten

• Zorg dat de zinklaag overal kan komen; afgesloten holten verhinderen correcte bedekking.
• Voorzie voldoende ontluchting: opgevangen lucht kan bij dompelen in heet zink tot explosiegevaar leiden.
• Maak samengestelde constructies intern open zodat zink en lucht vrij kunnen ontsnappen.
• Kleine beschadigingen worden door het zink gedeeltelijk afgesloten door het kruipen van zink in de beschadiging; beschadigingen mogen niet te groot zijn.
• Bij bijwerken van beschadigde plekken moet de ondergrond eerst gereinigd worden (bijvoorbeeld stralen).

Uitvoering

• Sendzimir / thermisch (vuur)verzinken (droge methode): beitsen in zoutzuuroplossing, dompelen in fluxoplossing, drogen/verwarmen tot minimaal 100 °C en dompelen in vloeibaar zink bij circa 460 °C. Deze methode is geschikt voor de meest gangbare constructiematerialen.
• Elektrolytisch verzinken: het werkstuk wordt in een bad gehangen en door het aanleggen van elektrische stroom verplaatsen zich zinkionen van het zink naar het minder edele metaal, waardoor dat metaal wordt verzinkt.

Werking / principe

• Bij blootstelling aan lucht en water reageert zink via de vorming van zinkhydroxide met kooldioxide volgens de reactie: 5Zn(OH)2 + 2CO2 => Zn5(OH)6(CO3)2 + 2H2O. Het gevormde zinkcarbonaat beschermt de onderliggende metalen laag tegen verdere corrosie.
• Bij beschadiging ontstaat een lokaal spanningsverschil tussen zink en het onderliggende metaal; daardoor kruipt zink in de beschadiging en sluit het onderliggende metaal af van de lucht, mits de beschadiging niet te groot is.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Duplex-systeem: combinatie van thermisch verzinken en poedercoaten; levert een zeer duurzame corrosiebescherming en esthetische afwerking in elke kleur.
• MagiZinc: een zinkcoating met aluminium en magnesium toegevoegd, waardoor de corrosiebescherming verbeterd is ten opzichte van traditioneel verzinkt staal.
• Aanduiding voor verzinkt plaatstaal: Z100…Z600 geeft het totaal aantal gram zink per m² (som van beide zijden); bijbehorende laagdikten in micrometer zijn:
  • Z100: 7 µm
  • Z200: 14 µm
  • Z225: 17 µm
  • Z275: 20 µm
  • Z350: 25 µm
  • Z450: 32 µm
  • Z600: 43 µm

Herstel van beschadigde of niet-verzinkte plekken

Herstelmethoden die worden toegepast:

• Zinkstofrijke verf ("zinkcompound" of zinkrijke verf): primer met circa 90% zinkstof (volgens NEN-EN-ISO 3549); spuitbussen/zinksprays zijn over het algemeen minder geschikt.
• Zinkspuiten (thermisch vuurspuiten, NEN-EN-ISO 2063).
• Solderen met een zinklegeringsstaaf met laag smeltpunt.
• Zinkschilferproducten.

Extra voorschriften voor bijwerken:

• Deklaagdikten van de bijgewerkte gedeelten moeten minimaal 100 µm zijn, tenzij er een aanvullende coating (duplex-systeem) wordt aangebracht; in dat geval moeten de zinklaag-dikte en de laagdikte op de herstelde plek met elkaar overeenkomen.
• Alle herstelbewerking mogen pas plaatsvinden nadat de plekken opnieuw schoon zijn gemaakt, bijvoorbeeld door stralen.