Vorktracering

Betekenis

Een vorktracering is een tracering of maaswerk in een venster met een boog in de top, waarbij de stijlen zich boven de aanzetten van de boog in twee of meer armen splitsen. De eenvoudigste vorm is een enkele vork in Y-vorm; meerdere armen (bijv. dubbele vork) zijn ook mogelijk. Samen met windroedes vormt de vorktracering een stevig raamwerk voor veel kleine vensterglazen en dient zij soms ook ter verfraaiing.

Toepassing

Vorktraceringen komen voor in vensters met een gebogen bovenkant.

• In historische kerkvensters en ander religieus-architectonische glaswerk.
• In combinatie met windroedes om vele kleine ruitjes te dragen.
• Als decoratief element in geprofileerde vensters.
• Soms vervangen of uitgevoerd in baksteen bij latere ingrepen.

Aandachtspunten

• Kies materiaal overeenkomstig draagkracht en architectuur: natuursteen, baksteen of metaal zijn mogelijk.
• Houd rekening met de vorm van de armen: buitenste bogen kunnen een lagere spitspunt hebben dan de binnenste.
• Controleer aansluiting op windroedes en onderliggende montants voor voldoende stevigheid.
• Bij latere vervangingen in baksteen verandert zowel constructie als uitstraling.

Typen / uitvoeringen

• Enkele vork: één stijl gesplitst in twee armen (Y-vorm).
• Dubbele vork: stijlen met meer dan twee armen.
• Varianten met niet-identieke spitsen, waarbij de buitenste bogen een minder hoge spitspunt hebben.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Meestal uitgevoerd in natuursteen of baksteen.
• Kan ook in metaal worden uitgevoerd.
• Bij sommige gebouwen werd oorspronkelijke tracering later geheel of gedeeltelijk door baksteen vervangen.

Onderdelen

• Stijlen / montants: de verticale delen waaruit de vorktracering ontstaat.
• Armen (vorken): de gesplitste delen boven de aanzetten van de boog.
• Spitsboog-vensterdelen: de individuele boogvormige compartimenten.
• Windroedes: horizontale of diagonale elementen die samen met de tracering het raamwerk vormen.
• Vensterglazen: de vele kleine ruiten die door het maaswerk worden ondersteund.

Verschil met montant

Montant duidt op de verticale, meestal stenen delen waaruit de tracering bestaat; bij een vorktracering splitsen deze montants boven de boogaanzet in twee of meer armen.