Touwtracering

Betekenis

Touwtracering is een speciaal type tracering (maaswerk) waarbij een stenen, gebeeldhouwd touw één geheel vormt met de stijlen en om die stijlen heen is geslagen. Het touw kan een knoop uitbeelden of visueel om de stijlen gewonden zijn en vervult doorgaans een decoratieve en symbolische rol.

Toepassing

Touwtracering komt voor in gotische maaswerkvensters en soortgelijke decoratieve gevelopeningen.

• In vensters als onderdeel van het maaswerk, soms ter vervanging van een stijl (regel).
• In voorbeelden met driepassen of driesnuiten, waaronder werk in de flamboyantstijl.
• Bij historische gebouwen als zichtbaar beeldhouwwerk in stenen traceringen.

Aandachtspunten

• Interpretatie symbolisch variabel: het touw kan verbondenheid, eenwording of juist gebondenheid symboliseren; de knoop staat voor eenheid.
• Niet als constructieve versteviging beschouwen: het touw dient meestal een decoratieve of symbolische functie en lijkt zelden bedoeld als structurele versterking.
• Vorm en positie variëren: een touw kan uitsluitend stijlen “vasthouden” of daadwerkelijk een stijl vervangen.
• Vakmanschap tonen: het beeldhouwen van fragiel maaswerk met een stenen touw wordt vaak gezien als een toonbeeld van meesterschap.
• Restauratiebestendigheid: sommige touwtraceringen hebben alle restauraties doorstaan en blijven herkenbare voorbeelden van dit type maaswerk.

Terminologie

• Soms wordt de term touwvenster gebruikt, maar die benaming is niet altijd geheel terecht; touwtracering verwijst specifieker naar het beeldhouwwerk binnen de tracering.

Voorbeelden

• Een venster met touwtracering in het pandhof van de Dom in Utrecht, waar het middelste touw echt een stijl vervangt en de twee buitenste touwen vooral stijlen vasthouden.
• Touwtraceringen in de Sint Christoffelkathedraal te Roermond.