Vormeling

Betekenis

Een vormeling is een al wel gevormd maar nog niet gedroogd vormstuk van klei dat bestemd is om te worden gebakken. Bij bakstenen is de vormeling de natte kleiplak die net uit de machine komt; na het drogen en bakken ontstaat de uiteindelijke steen.

Toepassing

De term komt vooral voor in de baksteenfabricage.

• Productie: natte kleiplak direct uit de vorm- of persmachine.
• Vormbehandeling: bezanden van de vorm om het stuk gemakkelijker uit de vorm te laten komen.
• Maatstuk voor zichtbaar metselwerk: bezanding verbetert het uiterlijk van de uiteindelijke steen.

Aandachtspunten

• Nog niet gedroogd: de vormeling moet drogen en vervolgens gebakken worden om zijn uiteindelijke eigenschappen te verkrijgen.
• Bezanding: licht bestrooien met zand maakt lostrekking uit de vorm eenvoudiger en beïnvloedt het zichtbare oppervlak.
• Historische praktijk: vroeger werd soms de "bal" klei eerst door zand gerold voordat die in de vorm werd gebracht.

Historische context

In oude steengroeven en steenfabrieken (onder meer in de Rupelstreek) zijn vormelingen kenmerkend voor de keten van vormen, drogen en bakken; voor de context van de oven en verdere verwerking wordt verwezen naar ringoven.

Vergelijking

• Vergelijk: groene steen (groenling).