Waarschuwingsplicht

De waarschuwingsplicht verplicht een partij, bijvoorbeeld een aannemer, de opdrachtgever tijdig te attenderen op risico's of onjuistheden in een opdracht.

Betekenis

De waarschuwingsplicht is de verplichting om een opdrachtgever te wijzen op onjuistheden, gebreken of ongeschiktheid in de opdracht wanneer die bij het aangaan of uitvoeren van de overeenkomst bekend zijn of redelijkerwijs hadden moeten zijn. Daardoor moeten risico's die voortkomen uit fouten in ontwerp, materialen of verstrekte gegevens tijdig aan het licht komen.

Toepassing

De waarschuwingsplicht speelt bij contracten tussen opdrachtgever en aannemer.

Waarschuwen bij onjuistheden in de opdracht, plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken of uitvoeringsvoorschriften.
Waarschuwen bij gebreken of ongeschiktheid van zaken afkomstig van de opdrachtgever, waaronder de grond waarop een werk wordt uitgevoerd.
Waarschuwen tijdens het aangaan en tijdens de uitvoering van de overeenkomst.

Aandachtspunten

Waarschuwen tijdig en bij voorkeur schriftelijk; als de opdrachtgever een schriftelijke waarschuwing negeert, draagt hij de aansprakelijkheid voor de gevolgen.
Waarschuwen wanneer de aannemer redelijkerwijs kennis van het risicovolle karakter had moeten hebben; daarbij telt de specifieke deskundigheid die van de aannemer mag worden verwacht.
Niet uitvoeren van werk dat om redenen van brandveiligheid of gelijkwaardige risico's te risicovol is, ook na waarschuwing.
Informeren van de opdrachtgever wanneer bekend is dat een door hem ingeschakelde adviseur niet bekwaam is op het specifieke gebied.

Eisen / regelgeving

De eerste zin van artikel 7:754 van het Burgerlijk Wetboek luidt: "De aannemer is bij het aangaan of het uitvoeren van de overeenkomst verplicht de opdrachtgever te waarschuwen voor onjuistheden in de opdracht voor zover hij deze kende of redelijkerwijs behoorde te kennen. Hetzelfde geldt in geval van gebreken en ongeschiktheid van zaken afkomstig van de opdrachtgever, daaronder begrepen de grond waarop de opdrachtgever een werk laat uitvoeren, alsmede fouten of gebreken in door de opdrachtgever verstrekte plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken of uitvoeringsvoorschriften."

Beoordeling / criteria

Bij de beoordeling of aan de waarschuwingsplicht is voldaan spelen onder meer mee:

de mate van specifieke deskundigheid die van de aannemer mag worden verwacht;
de bekendheid van de opdrachtgever met het risicovolle karakter van het ontwerp;
de mate van duidelijkheid van de fout of het risico;
de vraag of de aannemer verondersteld kon worden kennis te hebben van het risicovolle karakter; als dat zo is, moet hij waarschuwen.

Gevolgen van nalaten

Indien de aannemer had moeten waarschuwen maar dat nalaat, moet hij de daardoor ontstane schade aan de opdrachtgever vergoeden.
Bij schriftelijke waarschuwing die door de opdrachtgever genegeerd wordt, rust de aansprakelijkheid op de opdrachtgever.
De wijze van toerekening van schade kan verschillen: arbitrageorganen hebben de aannemer bij schending soms voor de volledige schade aansprakelijk gehouden, terwijl gewone rechters vaak een meer afgewogen verdeling van verantwoordelijkheid hanteren.

Partijen met waarschuwingsplicht

De aannemer draagt een duidelijke waarschuwingsplicht richting opdrachtgever.
De opdrachtgever kan eveneens een waarschuwingsplicht hebben ten opzichte van de aannemer, bijvoorbeeld bij het nalaten te vermelden dat er asbest aanwezig is in een te verbouwen gedeelte.

Praktische opmerkingen

Het bewust nalaten van een waarschuwing valt onder gedragscategorieën als onverschilligheid, onvoorzichtigheid en ongeïnformeerdheid.
Omdat veel geschillen over waarschuwingsplicht voor de rechtbank komen, is in individuele gevallen niet altijd meteen duidelijk welke partij terecht of onterecht handelt.