Grondwaterstand
De grondwaterstand is de afstand van de bovenkant van het grondwater tot NAP en betreft een momentopname.
Betekenis
De grondwaterstand is de afstand van de bovenkant van het grondwater tot NAP; het is een momentopname die in hoogte uitgedrukt kan zijn als positief of negatief ten opzichte van NAP. Een notatie als -40 cm betekent dat het grondwater 40 cm onder NAP staat.
Toepassing
De grondwaterstand wordt gebruikt bij het monitoren en het beheer van bodem- en watersystemen.
- Monitoren in grondwatermeetnetten en peilbuizen.
- Ondersteunen van peilbeheer en beslissingen over peilveranderingen.
- Beoordelen van gevolgen voor funderingen en paalkoppen bij bouwwerkzaamheden.
- Plannen van onttrekking voor drinkwater en beregening.
- In samenhang met retentiegebieden en wadi's voor waterbeheer.
Aandachtspunten
- Behandel de grondwaterstand als een momentopname; waarden kunnen sterk variëren in de tijd.
- Vermeld bij sterke fluctuaties de hoogste en laagste ooit gemeten standen (maximale en minimale waarden); een "gemiddelde grondwaterstand" is nietszeggend.
- Weergave altijd ten opzichte van NAP; gebruik expliciete plus- of minwaarden (bijvoorbeeld -40 cm).
- Een wijziging van het polderpeil vertaalt zich niet onmiddellijk in een gelijke wijziging van de grondwaterstand; er kan een vertraging optreden.
- Plotselinge of onverwachte veranderingen kunnen funderingsproblemen veroorzaken, bijvoorbeeld het droogvallen van paalkoppen bij houten palen.
Variatie en oorzaken
De grondwaterstand kan fluctueren door natuurlijke en menselijke factoren, onder andere:
- Peilveranderingen door het waterschap (tijdelijk of bijna permanent).
- Hemelwater (regen) en perioden van droogte.
- Onttrekking door waterleidingbedrijven of door landbouw (beregening, droger maken van weilanden).
- Verhogen van het grondwaterpeil (vernatten van de bodem door milieu-ingrepen of de brandweer).
- Nabijheid van grote waterlopen of waterbuffers met wisselende waterstanden (rivieren, retentiegebieden, wadi's).
- Bronbemaling, kwel en blokkeringen van grondwaterstromen tijdens bouwwerkzaamheden.
Hoogte, meetpraktijk en rapportage
- Meetwaarden worden gerapporteerd als afstand tot NAP; negatieve waarden duiden op een peil onder NAP.
- Wanneer het peil binnen een flexibele marge kan worden aangepast, zal de grondwaterstand pas na enige tijd de nieuwe waarde aannemen.
- Bij rapportage van variabele grondwaterstanden verdient het de voorkeur maximaal en minimaal gemeten waarden te vermelden in plaats van een gemiddelde.