Weeg

Betekenis

Een weeg is de dunne buitenwand of gevel van een gebouw, gemaakt van hout, steen of leem. De term verwijst zowel naar traditionele gevlochten twijgen met daarop uitgestreken leem als naar houten of stenen buitenwanden; in Noord‑Holland betekent weeg specifiek een houten buitenwand die vaak gepotdekseld is.

Toepassing

De weeg wordt toegepast als buitenschil van constructies.

• Houten buitenwand: in Noord‑Holland veelal gepotdekseld.
• Gepotdekselde uitvoering: weegdelen liggen dakpansgewijs over elkaar en worden genageld tegen de constructiestijlen.
• Lemen uitvoering: gevlochten twijgen of vlechtwerk waarop leem wordt uitgestreken (zoals bij vakwerk).
• Steenachtige of andere dunne wanduitvoeringen in oudere bouwvormen.

Aandachtspunten

• Gepotdekselde weeg: weegdelen overlappen dakpansgewijs en zijn genageld tegen de constructiestijlen.
• Vlechtdrager: de historische weeg was vaak gevlochten twijgen met daarop leem; materiaalkeuze beïnvloedt onderhoud en gedrag.
• Taalvarianten: de term komt in verschillende schrijfwijzen voor, onder meer weeg en weegt.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Hout: veelvoorkomend in gebieden als Noord‑Holland; kan potdekseld worden uitgevoerd.
• Leem op vlechtwerk: gevlochten twijgen of wilgentwijgen met daarop uitgestreken leem.
• Steen: dunne steenachtige buitenwand in sommige constructies.
• Potdekselde uitvoering: weegdelen liggen dakpansgewijs; de variant met trapvormige overlap wordt een "getrapte weeg" genoemd.

Etymologie

De woordvormen weeg (Vlaams), weegt (met paragogische t) en Middelnederlandse varianten zoals weech, weegh behoren tot hetzelfde etymologische veld en stammen via het Germaanse wajju terug op het Indo‑Germaanse uei (draaien, vlechten). Het begrip hangt samen met handelingen van draaien en vlechten, en is etymologisch verwant aan het Latijnse vieo (binden). Het woord wilg is eveneens afgeleid van het Indo‑Germaanse uei vanwege het gebruik van wilgentwijgen bij vlechtwerk.