Afkortingen Q–Z

Betekenis

Afkortingen Q–Z is een overzicht van veelgebruikte afkortingen en symbolen die in de bouwpraktijk en op bouwtekeningen voorkomen, beperkt tot de letters Q tot Z en numerieke aanduidingen. De lijst bevat meerdere betekenissen per letter en verduidelijkt zowel technische symbolen als begrippen en productaanduidingen.

Toepassing

De lijst wordt gebruikt als naslag voor interpretatie van tekeningen, bestekken en productinformatie.

• Aangegeven op bouwtekeningen en detailtekeningen.
• Gebruikt in bestekken en contractdocumenten.
• Gevonden op productetiketten en materiaalspecificaties.
• Toegepast bij aanduiding van materiaalkenmerken (bijv. gehard staal) en thermische/electrische grootheden.

Aandachtspunten

• Punten in afkortingen worden veelal weggelaten; schrijfwijzen variëren.
• Veelvoorkomende afkortingen verschijnen in onderkast; soms zijn hoofdletters gebruikt voor duidelijkheid.
• Alfabetische plaatsing kan afwijken: een k-waarde wordt onder K geplaatst, terwijl Rc-waarde als "RC" wordt beschouwd.
• Sommige termen vallen dubbel onder meerdere betekenissen of disciplines (bijv. Q als warmtehoeveelheid, lading en stralingsenergie).
• De lijst wordt af en toe aangepast; een regelmatige verversing van de bron wordt aangeraden.

Voorbeelden uit Q–Z (selectie)

• Q: symbool voor hoeveelheid warmte (Q van quantity).
• Q: energie-uitwisseling.
• Q: stralingsenergie.
• Q: elektrische lading.
• Q, soms QT: Quenching and tempering (gehard en ontlaten staal).
• QL, QL1: gehard en ontlaten staal met minimaal gespecificeerde kerfslagwaarden onder -50° (soms -40°; QL1 vaak -60°).
• qq: qualitate qua (in de hoedanigheid van, een bepaalde rol vervullend).
• Q-ZEN: Quasi Zéro Energie (Wallonië; Franstalige term vergelijkbaar met Vlaamse BEN).
• r: radius (straal).
• R: symbool voor warmteweerstand in m2K/W (R van Resistance; zie ook U‑waarde).
• R: symbool voor elektrische weerstand (U = I * R).
• R: symbool voor Röntgen.
• R: aanduiding voor Reactiekracht (bv. RA voor reactiekracht in punt A).
• R: aanduiding van hoge beginsterkte bij cement (bv. CEM I 32,5 R).
• R: Refrigerant (koelvloeistof).
• ®: Registered trademark.
• R-waarde: warmteweerstand (vergelijk Rc-waarde, U‑waarde, Rm‑waarde, Rw‑waarde; en Rbf/Rbw bij bodemisolatie).
• R0,2: bij staal: 0,2% rekgrens (spanning waarbij een blijvende verlenging van 0,2% optreedt).
• R-zin: waarschuwingszin op verpakkingen/producten (R1 t/m R68).
• rad: radiaal (360° / 2π).
• rad: radiator.
• RAMS: Reliability, Availability, Maintainability, Safety; aanpak binnen kwaliteitsmanagement om betrouwbaarheid, beschikbaarheid, onderhoudbaarheid en veiligheid kwantificeerbaar vast te leggen.
• RAW: stelsel van juridische, administratieve en technische voorwaarden voor gww-bestekken; in engere zin: standaard bestekindeling en contractdocument tussen opdrachtgever en aannemer.
• RAW: bestandsformaat voor digitale foto's zonder compressie.
• Rbf: Resistance basement floor: warmteweerstand van de vloer van de kruipruimte (bij bodemisolatie).
• Rbw: Resistance basement wall: warmteweerstand van aan de grond grenzende wand van een kruipruimte (bij bodemisolatie).
• RBI: RookBeheersingsInstallatie.
• RBT: Regionaal BeleidsTeam (hulpverlening bij watersnood e.d.).
• rc: rookcompartiment.

Verschillen en verwante aanduidingen

• R-waarde en Rc-waarde worden beide gebruikt voor warmteweerstand; in de lijst worden ze onderling betrokken gehouden met de U‑waarde en andere R‑aanduidingen.
• Sommige afkortingen verwijzen direct naar materiaaleigenschappen (bv. QL voor gehard staal), andere naar functionele systemen (bv. RBI voor rookbeheersing) of naar administratieve systemen (bv. RAW).