Afstandhouder

Betekenis

Een afstandhouder houdt twee onderdelen op een vooraf bepaalde afstand van elkaar zodat constructieve, thermische of functionele eisen worden voldaan. Voorbeelden zijn het garanderen van betondekking bij wapening en het vormen van een luchtspouw bij isolerende beglazing.

Toepassing

De afstandhouder wordt in diverse contexten gebruikt.

• Zorgen voor de juiste betondekking bij betonwapening, zowel als blokje, staaf, strip of ring.
• Scheppen van een spouw tussen glasplaten bij dubbelglas en drievoudig glas.
• Creëren van afstand tussen laminaat of parket en de muur.
• Opvullen of uitvullen als klein plaatje of afsteuningsdeel.
• Scheiden van twee ruggelings geplaatste U-profielen.
• Toepassing tussen spouwmuren (verwant aan spouwanker) en tussen betonplaten of asfalt (voegovergang).
• Afstanden bij glazen bouwstenen en tussen stoelrug en muur (stoelplank).
• Dienen als deurstop of buiten de bouw, bijvoorbeeld tussen een auto en muur (varkensrug).

Aandachtspunten

• Kies de afstandhouder op basis van de vereiste betondekking, het type en de ligging van de wapening en de diameter van de wapening.
• Bepaal de gewenste bevestiging: zonder draad, met staal- of kunststofklemmen.
• Houd rekening met de afwerking van het betonoppervlak bij keuze van materiaal en uitvoering.
• Bij kunststof afstandhouders kan kleurcodering de toegepaste afstand aangeven en vergissingen beperken.
• Bij beglazing: de spouw kan met lucht, argon of krypton gevuld worden; warm-edge afstandhouders verminderen koudebruggen en verbeteren isolatie.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Veelvoorkomende materialen: beton, vezelbeton, kunststof en staal.
• Vormvarianten: blokjes (beton of kunststof), staven, strips, ringen, rechthoekige afstandregels en opstandjes.
• Voorbeelden uit de praktijk: schuimbetonblokje (breedte ca. 8 cm), kunststof opstandje (ca. 4 cm), ringvormige en langwerpige kunststofdoppen.

Typen / uitvoeringen

• Bij betonwapening: stekeindafstandhouder (voor het uiteinde van een wapeningsstaaf), wapeningsafstandhouder, dekkingsafstandhouder.
• Speciale uitvoeringen: kimanker voor wandbekisting, afstandregels van vezelbeton, funderingsrib- en stoter-uitvoeringen.
• Bij dubbelglas: standaard aluminium afstandhouders en warm-edge afstandhouders; bij drievoudig glas bevinden zich twee afstandhouders tussen de drie glasplaten.
• De wig (ook keg of scheg) wordt als een speciaal soort afstandhouder genoemd.

Werking / principe

• Betonwapening: de afstandhouder positioneert de wapeningsstaven op de juiste afstand van de bekisting zodat de voorgeschreven betondekking ontstaat.
• Beglazing: de afstandhouder vormt een kokerprofiel dat de glasplaten scheidt en zo een isolerende spouw creëert; warm-edge-varianten verkleinen de thermische geleidbaarheid in de rand en kunnen de U-waarde van het raam verlagen (ongeveer 0,1–0,2 W/(m2·K), bij drievoudig glas mogelijk 0,2–0,4 W/(m2·K)).

Terminologie

• Engelse aanduidingen: bar spacer, spacer, rebar spacer.