Akropolis
Een akropolis is een ommuurde burcht op een heuvel met de belangrijkste tempels en vaak een paleis van een stad.
Betekenis
Een akropolis was oorspronkelijk een burcht gelegen op het hoogste punt van de omgeving waarin de belangrijkste tempels stonden. De term is afgeleid van het Griekse akros (steil, uitstekend) en polis (stad); de klemtoon ligt op kro.
Toepassing
Akropolen kwamen voor in de klassieke Griekse steden en omvatten uitsluitend belangrijke gebouwen.
- Dienen als versterkte religieuze en ceremoniële kern van een stad.
- Herbergen van tempels, paleizen en heiligdommen.
- Fungeren als zichtbaar en symbolisch centrum, vaak op de hoogste locatie.
Aandachtspunten
- Meestal op een heuvel of het hoogste punt van de omgeving geplaatst.
- Vaak ommuurd en enkel bestemd voor belangrijke gebouwen.
- De aanduiding "de Akropolis" verwijst veelal naar de akropolis van Athene.
- De uitspraak heeft de klemtoon op het tweede deel: akro-KRO-lis.
Voorbeeld: akropolis van Athene
De akropolis in Athene omvatte onder meer:
- een versterkte toegangspoort en delen van de ommuring (bijvoorbeeld de muur van Kimoon)
- het Parthenon (de belangrijkste tempel)
- de Propyleeën (toegangspoort)
- het tempeltje van Athena Nike
- het Erechteion en het altaar van Athena Polias
- het huis van de arreforoi (dragers van de gewijde vaten van Athena)
- beeld van Athena Promachos
- monument van Agrippa
- het Boekoleion en de Chalkotheek (bewaarplaats voor gewijde voorwerpen)
- het heiligdom van Zeus Polieus en het heiligdom van Asklepios
- onderbouw en altaar van Artemis Brauronia
- het Odeon van Herodes Atticus en het theater van Dionysos Eleuteres
- het tempeltje van Roma en Augustus (een rond tempeltje)
- de hal van Eumenes
Zie ook griekse-bouwkunst.