Aluminium

Betekenis

Aluminium is een zilverwit, relatief zacht metaal dat gewonnen wordt uit het mineraal bauxiet. Het vormt vanzelf een dunne oxidatielaag (alumina) waardoor verdere corrosie wordt beperkt; verder kenmerkt het zich door een lage dichtheid, goede sterkte/densiteit-verhouding, elektrische geleidbaarheid en niet-magnetische eigenschappen.

Toepassing

Aluminium wordt om één of meer van zijn kenmerken toegepast in uiteenlopende bouw- en industrietoepassingen.

• Gevelbekleding en dakbedekking
• Raamkozijnen (soms gecombineerd: aluminium buitenzijde en hout of accoya binnenzijde)
• Vervoermiddelen: auto-onderdelen, vliegtuigen, boten
• Hoogspanningskabels
• Algemene gebruiksvoorwerpen: folie, verpakkingen (blikjes), pannen, ketels, spijkers, camera-onderdelen, tuinstoelen

Aandachtspunten

• Vermijd legeringen met koper wanneer platen voor bepaalde toepassingen vereist zijn; veel fabricaten gebruiken AlMn (ca. 1% mangaan) of AlMgMn.
• Geef de voorkeur aan continu koudgewalste platen vanwege hogere sterkte door snellere afkoeling en verhoogd mangaangehalte.
• Voor vervormbaarheid dienen platen zacht tot halfhard gegloeid te zijn.
• Aluminium kan geanodiseerd (eloxeren) of gecoat worden voor verbeterde corrosiebestendigheid en kleurafwerking.
• Recyclen vereist slechts ongeveer 5% van de energie die nodig is voor primaire productie uit bauxiet; bijna 100% gerecycled aluminium blijft geschikt voor volwaardige toepassingen.
• Recente onderzoeken weerleggen een verband tussen aluminium en de ziekte van Alzheimer; aluminium is alleen bij het innemen van grote hoeveelheden toxisch.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Platen: meestal vervaardigd uit continu of halfcontinu koudgewalste aluminiumlegeringen; voorkeur voor continu koudgewalste platen.
• Legeringen: voorbeelden zijn AlMn (ongeveer 1% mangaan) en AlMgMn (magnesium en mangaan); koper moet in genoemde voorbeelden vermeden worden.
• Oppervlaktebehandelingen: anodiseren (eloxeren) en coaten voor extra corrosiebescherming en esthetische afwerking.
• Korund: natuurlijke vorm van aluminiumoxide (Al2O3) wordt in de literatuur als korund aangeduid.

Uitvoering / verwerking

• Aluminium is makkelijk te vervormen en te bewerken; voor lassen is TIG-lassen een geschikte methode.
• Omdat aluminium niet magnetisch is en goed elektrisch geleidt, spelen deze eigenschappen een rol bij specifieke toepassingseisen en montage.

Geschiedenis

Hoewel aluminiumverbindingen al millennia bekend waren, werd het metaal zelf pas in het begin van de 19e eeuw herkend; Sir Humphry Davy gaf het metaal een naam rond 1808 en later slaagden onderzoekers erin kleine hoeveelheden te produceren. Pas na de ontwikkeling van een economisch smeltproces nam de productie en het gebruik sterk toe.