Radvenster

Een radvenster is een rond, wielvormig venster met dikke spaken dat vooral in romaanse en gotische kerken voorkomt.

Betekenis

Een radvenster is een rond, wielvormig venster dat lijkt op een roosvenster maar gekenmerkt wordt door duidelijk dikkere spijlen (spaken) tussen de raamdelen; deze spaken zijn vaak van natuursteen. Ondanks hun massieve en vaak sterk gedecoreerde uitvoering laten radvensters licht in de ruimte toe.

Toepassing

Radvensters komen vooral voor bij kerken.

  • Geplaatst in gevels of gevelvlakken van religieuze gebouwen.
  • Veelvuldig toegepast in de late romaanse periode en de gotiek (Romanogotiek).
  • Voorkomen vooral bij Italiaanse kerken uit de 12e en 13e eeuw.
  • Voorbeelden: radvenster van de Heilig Hartkapel (Sint-Niklaas, België) en de Santa Maria (Toscanella, Italië).

Aandachtspunten

  • Dikke spaken: onderscheidend kenmerk ten opzichte van roosvensters zijn de duidelijk dikkere spijlen.
  • Materiaal: spaken zijn vaak uitgevoerd in natuursteen.
  • Esthetiek: veelal sterk gedecoreerd en daardoor visueel massief.
  • Lichtinval: laat, ondanks massieve uitstraling, toch daglicht door.

Verschil met roosvenster

  • Vorm: beide zijn ronde vensters, maar het radvenster valt op door dunnere versus dikkere spijlen: het radvenster heeft duidelijk dikkere spaken.
  • Uiterlijk: radvensters lijken massiever en zijn vaak sterker gedecoreerd dan typische roosvensters.

Terminologie

  • Vergelijkbare termen: zonnerad, roosvenster.
  • Engels: wheel window.