Baak

Betekenis

Een baak is een meetlat met een maatverdeling die bij landmetingen, vaak in combinatie met een theodoliet, wordt gebruikt om hoogteverschillen en afstanden te bepalen. Het woord baak heeft daarnaast meerdere andere betekenissen: het kan verwijzen naar een baken of vuurtoren, een stelsel van waterpas aangebrachte planken voor maatvoering in de bouw, of tot een markeringsbord langs waterwegen.

Toepassing

De baak wordt in verschillende contexten toegepast.

• Gebruiken als meetlat bij niveaumetingen met een theodoliet of vergelijkbaar instrument.
• Toepassen van een telescopische baak om transport en opslag te vergemakkelijken.
• Inzetten van een baak uitgevoerd in feet en inches voor niet-metrische aflezingen.
• Fungeren als baken of vuurtoren als vast punt voor de scheepvaart.
• Opstellen van een baak als waterpas geplaatste planken waarlangs het opgaande werk wordt uitgezet.
• Plaatsen van een wit bord met rode rand op een gele paal ter markering langs waterwegen.

Aandachtspunten

• Controleren of een telescopische baak gebruikmaakt van aluminium profielen en een slijtvast schaalverdeling.
• Nakijken of de telescoopbaak een automatische vergrendeling heeft en of de schaalverdeling aan één zijde in cm en aan de andere zijde in mm is uitgevoerd.
• Rekening houden met afmetingen en gewicht van telescopische uitvoeringen (voorbeeldkenmerken: hoogte 1,22–5 m; gewicht circa 1,9 kg).
• Bij bouwkundige toepassing zorgen dat de planken waterpas zijn aangebracht en dat de zaagsnede de maatvoering van het opgaande werk aanduidt.
• Bij maritieme toepassing beseffen dat een baak of vuurtoren een vast punt aan de zeerand is ten behoeve van de scheepvaart.
• Bij markering langs waterwegen herkennen aan het witte bord met rode rand op een gele paal met markeringsinformatie.

Typen / uitvoeringen

• Telescopische baak: inschuifbaar voor eenvoudiger transport en opslag; uitvoeringskenmerken zoals hierboven vermeld.
• Baak in feet en inches: uitvoering met niet-metrische schaalverdeling.
• Zakbaak en totalstation: termen die genoemd worden in vergelijking met de baak als alternatieven of aanvullende apparatuur bij meetwerk.

Etymologie

De term baak is een verkorting van het woord baken, afkomstig van het Oudfriese baken (signaal, seinvuur, baken).