Bouwmassa

Betekenis

De bouwmassa is het gehele gebouw of het totaal van gebouwen in een complex en duidt de ruimtelijke omvang en verschijning aan. De term verwijst enerzijds naar de vorm, contouren en zichtbare kenmerken van het gebouw en anderzijds (in een afwijkende betekenis) naar de daadwerkelijke materiële massa van het bouwwerk die warmte kan opnemen.

Toepassing

De bouwmassa wordt ingezet bij ontwerp, beeldvorming en beoordeling van thermische eigenschappen.

• Verschillende modellen in schetsontwerp en voorontwerp tonen de invloed van een gebouw op zijn omgeving.
• Analyse van gevel en rooilijn: in- of uitspringende gevels en aaneengesloten oppervlakken bepalen het beeld.
• Beoordeling van hoogte-breedteverhoudingen en variatie in onderdelen (plint versus toren).
• Communicatie richting opdrachtgever en commissies met beeldtaal om ontwerpkeuzes te onderbouwen.
• Als fysieke massa: materiaalkeuze beïnvloedt warmteopslag en daarmee het thermisch gedrag van de woning.

Aandachtspunten

• Vorm van het gehele gebouw bepalen het eerste beeld (bijv. vierkant, rond, dakvormen).
• Aanwezigheid van markante elementen beïnvloedt herkenbaarheid (grote openingen, uitkragingen, getordeerde vormen).
• Variatie in hoogte en breedte en de hoogte-ten-opzichte-van-breedteverhouding beïnvloeden schaal en indruk.
• Gevelhuid en rooilijn: aaneengesloten oppervlakken geven een ander beeld dan in- en uitspringende vlakken.
• Materiële massa (steen, beton, hout) bepaalt de mate en snelheid van warmte- of koudeopname.

Thermische massa

In de betekenis van fysieke massa wordt de bouwmassa bepaald door het gebruikte materiaal, zoals steen, beton of hout. Die massa beïnvloedt hoe snel en hoe lang warmte of koelte in een woning wordt opgenomen; zie ook warmtecapaciteit.

Voorbeelden van termgebruik

• bouwmassa, "orthogonale bouwmassa met stompe beëindiging"
• bouwmassa, steen-massa
• bouwmassa, modellenstudie