Breeuwen

Betekenis

Breeuwen is het opvullen en afwerken van de open naad tussen houten planken zodat die waterdicht wordt. Het proces combineert een opvulmateriaal (breeuwwerk) met een strijkmiddel om de gevulde naad volledig af te sluiten.

Toepassing

Breeuwen wordt toegepast bij:

• houten scheepshuiden
• scheepsdekken
• sluisdeuren
• bijzondere gevallen van waterdichting van wanden of vloeren in natuursteen

Aandachtspunten

• Vul de naad eerst met geschikt breeuwwerk en breng daarna het strijkmiddel aan om volledige waterdichtheid te verkrijgen.
• Gebruik uitgeplozen touwsoorten als breeuwwerk; historisch vaak hennep, tegenwoordig meestal katoen.
• Verwarmde mengsels van teer en hars (pek) werden traditioneel als strijkmiddel gebruikt; verwijder overtollig pek na afkoeling.
• Bij moderne toepassingen kunnen bitumineuze coatings (bijv. middelen zoals Shell Tixophalte of Tenco dakcoating Middendik) als strijkmiddel dienen; deze producten zijn vloeibare bitumencoatings, versterkt met vezels en kunnen afgewerkt worden met leislag of Dakzilver.
• Zorg dat het opvulmateriaal goed in de naad gedrukt is vooraleer het strijkmiddel aan te brengen.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Breeuwwerk: uitgeplozen touwsoort; vroeger veelal hennep, tegenwoordig vaak katoen.
• Strijkmiddel (traditioneel): verwarmd mengsel van teer en hars (pek).
• Strijkmiddel (modern): vloeibare bitumencoatings versterkt met onverwoestbare vezels; geschikt voor onderhoud en reparaties van naden en haarscheuren.

Gereedschap

• Breeuwijzer (ook: breeuwmes, kalfaatijzer): beitelvormig ijzer om het touw in de naad te drukken.
• Breeuwhamer (ook: breeuwkalfaat): hamer om het breeuwijzer te slaan en het touw in de naad te zetten.

Uitvoering

• Plaats het uitgeplozen touw (breeuwwerk) in de open naad.
• Sla met de breeuwhamer op het beitelvormige breeuwijzer zodat het touw stevig in de naad wordt gedrukt.
• Breng het verwarmde teer-/harsmengsel of de gekozen bitumineuze coating als strijkmiddel aan over het aangebrachte breeuwwerk.
• Laat de coating afkoelen en verwijder het overtollige pek of overschot aan strijkmiddel.

Etymologie en vertaling

De term is afgeleid van het Protogermaanse brewo (‘rand’) en verwant aan het Middelnederlandse brauwe; het werkwoord verwijst naar het bedekken van de randen van een open naad. Engelse vertaling: "to caulk".