Broach spire

Broach spire is een torenspits waarbij op de hoeken halve piramides (broaches) de overgang vormen van een vierkante onderbouw naar een achthoekige spits.

Betekenis

Een broach spire is een type torenspits waarbij broaches (aanplaksels op de hoekpunten in de vorm van halve piramides) de overgang verzorgen van een vierkante torenonderbouw naar een achthoekige spits. Hierdoor veranderen de hoeken van de vierkante basis geleidelijk in de achthoekige vorm van de spits.

Toepassing

Broach spire komt voor op kerktorens en vergelijkbare torens.

  • Vormgeven van de overgang tussen een vierkante toren en een achthoekige spits.
  • Voorzien van extra torentjes ter hoogte van de broaches.
  • Integratie van dakkapellen of andere ventilatieopeningen in sommige langwerpige driehoekige dakvlakken.
  • Bij zeer slanke uitvoeringen kan de spits aanzienlijk smaller zijn dan de onderbouw, waardoor ruimte ontstaat voor een galerij (omgang) met balustrade.

Aandachtspunten

  • Broaches zijn zichtbare aanplaksels op de hoeken, uitgevoerd als halve piramides.
  • Alle dakschilden van een broach spire bestaan uit meer of minder langwerpige driehoeken.
  • Extra torentjes en dakkapellen komen regelmatig voor en beïnvloeden het silhouet.
  • Niet verwarren met een ingesnoerde torenspits; het betreft een ander type spits.

Kenmerken

  • Overgang: vierkant → achthoekig via hoek‑aanplakkingen (broaches).
  • Dakvlakvorm: langwerpige driehoeken als dakschilden.
  • Variatie: van eenvoudige tot zeer slanke spitsen, met of zonder aanvullende torentjes en dakkapellen.

Voorbeelden

  • Een eenvoudige broach spire; protestantse kerk Vaals, arch. Pieter Post.
  • Torenspits van St. John the Baptist, Muston (Bottesford, Nottingham): broach spire met extra torentjes en dakkapellen.
  • Zeer slanke broach spire waarbij de spits aanzienlijk smaller is dan de onderbouw, met ruimte voor een galerij en ranke stenen torentjes; katholieke Sint-Nicolaasbasiliek, IJsselstein, 1885, neo-gotisch, arch. Alfred Tepe.
  • Broach spire waarbij de achthoekige spits een stuk opgetild lijkt te zijn; Schaesberg, 1648.

Verschil met verwante torendakvormen

  • Lijkt enigszins op een ingesnoerde torenspits, maar is een ander type spits.
  • Vergelijk met andere torendakvormen zoals de ingesnoerde torenspits en het rombisch dakschild voor verschillen in overgang en vlakindeling.

Gerelateerde termen

Ingesnoerde torenspits Rombisch dakschild

Ook interessant

Pannenstrijker Een pannenstrijker is een lepelvormige, brede voegspijker voor het afstrijken of ondervoegen van grote naden en kieren met specie. Pantograaf Een pantograaf is een parallellogramvormig tekeninstrument om tekeningen vergroot of verkleind te kopiëren. Pantry Een pantry is een klein keukentje of provisieruimte voor opslag en eenvoudige bereiding van voedsel in kantoren, schepen of gebouwen. Papegaaienbektang Een papegaaienbektang is een kniptang met snijkaken in de vorm van een papegaaienbek.