Bundelpijler

Betekenis

Een bundelpijler is een pijler die uit verschillende schachten bestaat of zo lijkt te bestaan doordat ze is gevormd of versierd met halfzuilen (pilasters), colonetten of schalken. Door die opbouw krijgt de pijler vaak een bloemvormige doorsnede en kan zij de belastingen opvangen van bogen die uit verschillende richtingen komen.

Toepassing

De bundelpijler wordt toegepast als dragend en vormgevend element in gewelven en bogen.

• In situaties waar meerdere bogen samenkomen en lasten uit verschillende richtingen moeten worden opgevangen.
• Als architectonisch middel om een pijler minder massief te laten ogen.
• In gotische bouwkunde, waar het gebruik van samengestelde of gebundelde pijlers veel voorkomt.

Aandachtspunten

• Bloemvormige doorsnede: de schachten of versieringen geven een samengestelde, vaak bloemachtige doorsnede.
• Tandemfunctie: verdeelt en draagt de belasting van bogen die uit verschillende richtingen komen.
• Uiterlijk: biedt een visueel lichtere indruk dan één omvangrijke, massieve pijler.
• Terminologie: wordt soms ook bundelzuil genoemd; Engels: clustered column/clustered pillar.

Verschil met samengestelde pijler

Een samengestelde pijler is een variant op de bundelpijler en wordt beschreven als een zwaardere pijler met pilasters of colonetten tegen de rechte vlakken. Soms heeft een samengestelde pijler vier zuilen op de hoeken, terwijl een klassieke bundelpijler juist uit meerdere schachten of halfzuilen lijkt te bestaan. Hierdoor ligt de nadruk bij de samengestelde pijler meer op een massieve kern met aangebrachte elementen, tegenover de meer gebundelde of zuilachtige opbouw van de bundelpijler.

Herkomst

Het toepassen van bundelpijlers stamt uit de Gotiek, waar ze veelvuldig gebruikt werden om zowel structurele als decoratieve doelen te vervullen.