CLT
CLT is een massief paneelmateriaal uit kruislings verlijmde houtlagen, gebruikt als constructief wand-, vloer- en dakelement in houtbouw.
Betekenis
CLT (cross-laminated timber) is een plaatmateriaal opgebouwd uit éénlaagsplaten die kruislings haaks op elkaar worden verlijmd, waardoor houtwerking wordt verminderd en een sterk, stijf en maatvast constructief bouwmateriaal ontstaat. Het is een vorm van gelijmde houtconstructie of van een gedeuvelde houtconstructie (100% hout).
Toepassing
CLT wordt toegepast als draagend element in de houtbouw en voor interieurs.
- Als wand-, vloer- en dakelement in panelenbouw en prefab houtbouw.
- Als vervanging van constructief beton en staal bij kleinere gebouwen.
- In prefab montagesystemen en gestapelde CLT-modules voor laag- en middelhoogbouw.
- Als invulling in combinaties met gelamineerde kolommen en liggers, betonnen kernen (trappenhuis, liftschacht) of een uitwendig vakwerkskelet.
Aandachtspunten
- Kies een dampopen buitenafwerking (bijv. metselwerk, minerale buitenpleister, natuursteen of hout) in verband met houtconstructie en vochtwerking.
- Voor de beganegrondvloer wordt vaak constructief beton toegepast om vocht uit de bodem te vermijden, een stabiele basis te geven en als basis voor vloerverwarming.
- Houd rekening met grotere windgevoeligheid door het relatief lage massa van CLT-constructies.
- Plaatverbindingen strak plaatsen om goede luchtdichtheid en minder koudebruggen te verkrijgen.
- Muuropeningen en andere uitsparingen kunnen prefab in de panelen worden aangebracht.
Voordelen
- Beperkte uitzetting en krimp door de gekruiste lagen.
- Massieve, zelfdragende panelen met grote draagkracht en statische schijfwerking.
- Droge constructie en snelle montage door prefab-elementen.
- Goede luchtdichtheid mogelijk bij nauw aansluitende panelen.
- Vergelijkbare wanddikte bij gelijke isolatiewaarde als traditionele materialen.
- Aangenaam binnenklimaat en energievoordelen door isolerende eigenschappen van hout.
- Verbeterde bestendigheid tegen aardbevingen ten opzichte van baksteen of beton (binnen bepaalde grenzen).
- Grote ontwerpvrijheid en mogelijkheid tot zeer grote paneelafmetingen.
Materialen en uitvoeringsvormen
- Meestal vervaardigd uit 3-, 5- of 7-laags vurenhout; wanneer de zichtlaag uit een andere houtsoort bestaat, zijn lagen vaak even (4-, 6- of 8-laags).
- Incidenteel toegepast in hardhoutvarianten (bijv. tulpenboomhout).
- Verlijming gebeurt met milieuvriendelijke lijmen volgens de productbeschrijving.
- Panelen zijn leverbaar in zeer grote afmetingen; voorbeelden uit de praktijk zijn onder meer 2,95 × 16 m, 3,50 × 22 m of 1,25 × 24 m, met maximale formaten die per fabrikant kunnen verschillen (bijvoorbeeld ook 8,50 m bij een breedte van 3,10 m).
Uitvoering en verbindingen
- CLT-bouw is vaak industrieel van aard: montagebouw met prefab bouwelementen en snelle assemblage op de werf.
- Bevestigingsmateriaal en oplossingen voor houtverbindingen zijn beschikbaar voor stapeling van modules en voor het verbinden van wanden en vloeren.
- Bij hogere bouw wordt CLT gecombineerd met gelamineerde kolommen en liggers of met een betonnen kern voor stabiliteit en dienstenvoorzieningen.