Competenties

Betekenis

Competenties beschrijven dat iemand bekwaam of bevoegd is om bepaalde taken, functies en verantwoordelijkheden op zich te nemen. Ze omvatten afzonderlijke vaardigheden, kennis en attitudes die iemand in staat stellen om zijn professionele taken succesvol uit te voeren. Competenties zijn ontwikkelbare vermogens om in voorkomende situaties passende procedures te kiezen en toe te passen om de juiste resultaten te bereiken.

Toepassing

Competenties worden gebruikt om beoordelen, ontwikkelen en inzetten van mensen te sturen.

• Werving en selectie: beoordelen van kandidaten op vaardigheden en gedrag, niet enkel op diploma's.
• Opleiding en ontwikkeling: kort opleiden van mensen die reeds relevante skills hebben.
• Loopbaanplanning: vastleggen van iemands geheel aan competenties (bijvoorbeeld in een competentiepaspoort).
• Presentaties en communicatie: afstemmen van inhoud op het niveau en de vragen van het publiek.

Aandachtspunten

• Focus op sterke punten: verbeter vooral waar iemand al goed in is.
• Weet waarin iemand wel en niet goed is om taken passend te verdelen.
• Communiceer prestaties: wees trots op afgeronde projecten en durf die te presenteren.
• Blijf nieuwsgierig en verwonder je om vaardigheden verder te ontwikkelen.
• Pas technische presentaties aan bij niet-technisch publiek en richt je op hun vragen.

Voorbeelden

Enkele concrete competenties zijn:

• aanpassingsvermogen
• analyserend vermogen
• systeemdenken
• klantgerichtheid
• communicatief zijn
• coöperatief zijn
• doelgerichtheid
• innovatief vermogen / creativiteit
• ondernemingszin / commercieel denken
• presenteren
• overredingskracht / overtuigingskracht
• stressbestendigheid
• visie

Ontwikkeling en beoordeling

Competenties zijn ontwikkelbaar en hebben betrekking op gedrag in een context. Vaak kunnen mensen zonder het vereiste diploma toch door ervaring of gerichte korte opleidingen een vak zeer goed uitoefenen. Het vastleggen van aanwezige competenties (zoals in een competentiepaspoort) maakt bij sollicitaties duidelijk welke skills iemand bezit.

Gevers en nemers

Er bestaan verschillende gedragsstijlen: zogeheten "gevers" en "nemers". Gevers helpen anderen en werken vaak dienstbaar; zij komen veel voor in zorg en dienstverlening en wisselen minder vaak van baan. Sommige gevers raken op den duur uitgeput door te veel zelfopoffering.