Dictatoriaal bouwen

Dictatoriaal bouwen is een megalomane, monumentale bouwstijl die vanaf de jaren 1930 in Duitsland onder het nationaal-socialisme optrad om macht en dominantie uit te stralen.

Betekenis

Dictatoriaal bouwen is een architectuurstroming die grote, monumentale gebouwen ontwerpt met het doel symbolen van macht en eeuwige dominantie te creëren. De stijl ontstond in de jaren dertig in Duitsland en combineert sobere klassieke elementen met eenvoudige, bijna modernistische vormen.

Toepassing

Toegepast bij representatieve en massale bouwwerken van staat en politiek.

  • Ontwerpen van overheidsgebouwen en representatieve paleizen.
  • Bouw van grote sportaccommodaties en stadions.
  • Realisatie van musea en culturele gebouwen met staatsbetekenis.
  • Ontwikkeling van gigantische vakantieoorden en hotels voor grote groepen.
  • Tegelijkertijd werden voor burgers andere bouwtypen bevorderd, zoals vakwerkhuizen, landelijke bouwkunst en tuindorpen onder het "Blut und Boden"-ideaal.

Aandachtspunten

  • Kenmerken zijn een overdreven schaal (megalomanie) en een duidelijke intentie om macht uit te stralen.
  • Vormgeving combineert klassieke trekken (een sober neo-classicisme) met eenvoudige, bijna moderne vormen.
  • De stroming richt zich vooral op gebouwen "van en voor" regeerders, overheid en het volk in massavorm.
  • Dictatoriaal bouwen bleef ook na 1945 in sommige gevallen voortbestaan en diende niet uitsluitend in Duitsland; vergelijkbare tendensen kwamen ook in Italië voor.
  • De culturele en politieke context beïnvloedde de architectuur: het Bauhaus werd gesloten en veel architecten weekten uit.

Kenmerken

  • Megalomane schaal: gebouwen zijn bedoeld om indrukwekkend groot te zijn.
  • Klassieke elementen: neoclassicistische vormentaal, sober en letterlijk toegepast.
  • Eenvoudige vormen: strakke en directe volumes die soms modern aandoen.
  • Typologieën: overheidsgebouwen, stadions, musea en grootschalige vakantiecomplexen.

Voorbeelden

  • Stadion op het Zeppelinfeld in Neurenberg, ontworpen door Albert Speer (1934); Speer formuleerde dat een gebouw er ook als ruïne fraai moet uitzien ("Ruinenwert").
  • Seebad Prora op Rügen, ontworpen door Clemens Klotz (1935): een vakantieoord voor duizenden met sportaccommodaties, scholen, alle kamers met centrale verwarming (uitzonderlijk voor die tijd) en uitzicht op zee.
  • Haus der Deutschen Kunst in München, ontworpen door Paul Ludwig Troost (1937); sinds 1945 bekend als Haus der Kunst.

Gerelateerde termen

Bauhaus

Ook interessant

Kornis Kornis is een alternatief woord voor kroonlijst met een Romaanse en Latijnse herkomst. Krolneut Een krolneut is een uitstekend, krullend of spiraalvormig bouwkundig ornament, gebruikt in hoofdgestel en kapiteel van klassieke orden. Laddervenster Een laddervenster is een verticaal venstertype met roedeverdeling die doet denken aan de sporten van een ladder, typisch voor de Amsterdamse School. Lancetvenster Hoog, smal venster met een spits toelopende gotische boog, typisch voor de vroege Gotiek in Engeland.