Disneyficatie

Betekenis

Disneyficatie is het proces waarbij een gebied wordt omgevormd tot een plaats die de bezoeker een perfecte versie van de werkelijkheid laat ervaren; de omgeving is eenvoudig te begrijpen, veilig en gericht op beleving. Problemen zoals verval, armoede en verkeersdrukte worden zoveel mogelijk weggewerkt en de fysieke inrichting stimuleert consumptie. Thematische parken fungeren vaak als model voor steden en commerciële projecten, met uniforme patronen van consumptie, spektakel en permanente controle. Architectuur die vanuit een disneyvisie wordt ontworpen, laat vorm volgen door consumptie in plaats van door functie, waardoor lokale tradities en variatie kunnen vervagen.

Toepassing

Disneyficatie treedt op in stedelijke en commerciële contexten.

• Thematisering van openbare ruimten en centra.
• Omvorming van stadscentra met uniforme winkel- en horecaketens.
• Ontwerp van grootschalige winkelcentra en entertainmentcomplexen.
• Architecturale projecten waarin beleving en consumptie leidend zijn.
• Plaatselijke herinrichtingen die zichtbare sociale problemen verbergen of verplaatsen.

Aandachtspunten

• Vermindering van lokale culturele diversiteit en vervaging van tradities.
• Prioritering van ervaring en consumptie boven functionele en sociale functies.
• Toename van spectaculaire en gecontroleerde publieksbelevingen.
• Vermindering van levendigheid en gevarieerdheid in de openbare ruimte.
• Mogelijke reactie op de mediasering van de maatschappij en de opkomst van de 'Global Informational City'.

Samenhang met gamification

Gamification is het toepassen van game-denken en game-technieken in niet-game-omgevingen en kan overlappen met disneyficatie wanneer openbare of culturele ruimtes spel-elementen en belevingen implementeren. Voorbeelden zijn escape-games in musea of archeologische contexten en games die virtual reality gebruiken; Novitas Heritage wordt als voorbeeld genoemd in dit verband.

Vergelijkbare begrippen

• folly
• facadearchitectuur
• rocaille