Folly

Een folly is doorgaans een decoratief bouwwerk in een tuin, vaak een namaakruïne zonder wezenlijke praktische functie.

Betekenis

Een folly is een doelbewust decoratief bouwwerk in een landschap of tuin, meestal bedoeld als eyecatcher en vaak uitgevoerd als namaakruïne. Vormvarianten omvatten onder meer imitaties van Griekse tempels en hedendaagse architecturale constructies; een wezenlijke praktische functie is doorgaans niet de bedoeling. Soms werden of worden folly's echter wél met een nuttige functie gebouwd, bijvoorbeeld als werkplaats of schuilplaats.

Toepassing

Folly's verschijnen als esthetische of theatrale elementen in tuinen en landschappen.

  • In romantische tuinen, vooral in Engeland rond 1800.
  • Als namaakruïnes of klassieke tempelkopieën.
  • Als hedendaagse, sculpturale bouwsels in park- of stedenbouw (voorbeeld: Parc de la Villette, Parijs, 1982).
  • Als decoratieve dorps- of locatieopnamen (voorbeeld: Portmeirion, Noord-Wales).

Aandachtspunten

  • Een nuttige, praktische functie is bij een folly meestal niet de bedoeling; esthetiek staat centraal.
  • Vorm en stijl variëren sterk: van historische imitaties tot eigentijdse architectuur.
  • Voorbeelden en verspreiding: opvallend veel folly's werden in Engeland rond 1800 gebouwd; voorbeelden zijn ook te vinden in Nederland en Spanje.
  • Sommige folly's kregen een culturele of toeristische betekenis, zoals Portmeirion.

Verschil met verwante begrippen

  • Rocaille: een ander "namaaksel" in de tuin; genoemd als vergelijkbaar begrip.
  • Disneyficatie, facadearchitectuur, schortjesarchitectuur, gazebo, muziektent: genoemd als verwante of vergelijkbare termen in de context van decoratieve of theatrale bouwsels.

Voorbeelden

  • Portmeirion (Noord-Wales): een fantasiedorp ontworpen door Clough William-Ellis in de jaren 1920; bekend als filmlocatie van de televisieserie The Prisoner (1967–1968).
  • Parc de la Villette (Parijs, 1982): voorbeeld van een eigentijdse folly met link naar hedendaagse architectuur.
  • Torentje van Drienerlo (campus Universiteit Twente), Fraelemaborg (Slochteren) en een gastenhuis in Azzura Castle (Granada): genoemde voorbeelden van uiteenlopende folly-uitingen.

Gerelateerde termen

Disneyficatie Façadearchitectuur Gazebo Muziektent Rocaille Schortjesarchitectuur

Ook interessant

Scharnierkrozing Scharnierkrozing is een onjuiste of alternatieve schrijfwijze; de juiste term is scharnierinkrozing. Scharnieroplegging Een scharnieroplegging is een oplegging die zowel horizontale als verticale krachten opneemt. Scheiboog Een scheiboog is een boog in de lengteas van een kerk die het middenschip van de zijbeuken scheidt. Schelpen Schelpen zijn uit calciumcarbonaat bestaande skeletten van weekdieren die in de bouw diverse toepassingen kennen.