Edelmanboor

Betekenis

Een edelmanboor is een handboor voor het nemen van grondmonsters bij bodemonderzoek en is het meest gebruikte type bij handboringen. Het boorlichaam wordt door gelijktijdig duwen en draaien met de klok mee in de grond gebracht; een schroefachtige boorpunt dringt de bodem in en het monster wordt tussen twee verticale bladen (schoepen) verzameld en vastgehouden. De naam verwijst naar de grondlegger van de bodemkunde in Nederland.

Toepassing

De edelmanboor wordt toegepast bij grondonderzoek en handboringen.

• Nemen van grondmonsters bij bodemonderzoek.
• Handboringen in uiteenlopende bodemtypen, afhankelijk van vorm en afmetingen van de schoepen.
• Gebruik in omstandigheden waar monsters mechanisch vastgehouden en relatief eenvoudig gelost moeten worden.

Aandachtspunten

• Duwen en gelijktijdig met de klok mee draaien om het boorlichaam in te brengen.
• De schroefachtige boorpunt moet de bodem binnendringen zodat het monster in het boorlichaam wordt gebracht.
• Bladen (schoepen) moeten het monster bij elkaar houden en tegelijk gemakkelijk lossen.
• Vorm en afmetingen van de schoepen variëren naargelang de bodemsoort; keuze van type beïnvloedt monsterkwaliteit.
• Voor slappere grond kan in plaats van de edelmanboor een veenboor gebruikt worden.

Onderdelen

• Twee bladen (schoepen) die aan de onderkant samenkomen in de boorpunt.
• Boorpunt met schroefachtige werking die de grond in het boorlichaam voert.
• Beugel die de bladen aan de bovenkant verbindt met het onderstuk.
• Onderstuk van de centrale staaf van de boor.

Afmetingen / uitvoeringsvormen

• Combinatie-type: diameter (diagonaal gemeten tussen de bladen op het breedste gedeelte van het boorlichaam) van 10 cm; bladbreedte 50 mm.
• Varianten bestaan onder andere voor grof zand en minder cohesieve bodems; vorm en afmetingen van de schoepen verschillen naargelang de bodemsoort.

Verschil met andere boringen

• Veenboor (klepgutsboor): bedoeld voor slappere grond, alternatief wanneer de edelmanboor minder geschikt is.
• Avegaar, handboor, lepelboor: verwante handboren voor het nemen van monsters; de edelmanboor is specifiek door zijn twee bladen en schroefpuntconstructie.
• Kies het type boor op basis van bodemsoort en gewenste monstername-eigenschappen.