Neut

Betekenis

Een neut is het onderste gedeelte van een houten deurkozijnstijl dat doorgaans wordt vervangen door natuursteen, beton, composiet of kunststof. De neut vormt een klein verticaal stukje dat voorkomt dat vocht in de onderzijde van de stijlen kan optrekken.

Toepassing

Neuten komen voor bij buiten- en binnendeuren.

• Bij buitenkozijnen ter vervanging van het onderste deel van de stijl om opspattend en optrekkend vocht te weren.
• Als plintneut bij binnendeuren, waarbij hoogte en uiterlijk overeenkomen met de muurplint.
• In combinatie met dorpels van natuursteen, beton, composiet of kunststof; voorbeelden zijn composietdorpels en kunststofdorpels uitgevoerd met neuten.

Aandachtspunten

• Voorkomt capillair vocht in de stijl door het onderste deel te beschermen met duurzaam materiaal.
• Historisch kregen stijlen een vrijheid van ca. 200 mm boven het terrein; neuten werden voorzien van dezelfde sponning en profilering als de stijl.
• Tegenwoordig liggen dorpels meestal onder de neuten omdat kozijnen geen verticale lasten meer dragen; neuten zijn vaak niet hoger dan ca. 25 mm.
• Door grotere glasopeningen en de inzet van duurzamer hardhout en kunststoffen veranderde de positie en functie van dorpels en neuten na circa 1950.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Natuursteenneuten met bijpassende dorpeluitvoeringen.
• Betonnen deurdorpels gecombineerd met neuten en watergootjes.
• Composiet- en kunststofdorpels met bijhorende neuten; voorbeelden van dergelijke producten zijn gegoten composietdorpels en kunststofdorpels met neuten.

Historie

Oorspronkelijk werden stenen neuten naast de onderdorpel aangebracht zodat de dorpel tussen de neuten kon worden geplaatst; dat maakte het mogelijk de dorpel pas op het laatste moment in te bouwen en vermijdde beschadiging tijdens de bouw. De dorpel lag aanvankelijk tussen de neuten ook om te voorkomen dat de dorpel door lasten van het metselwerk in het midden zou breken. Na circa 1950 veranderde dit vanwege eisen tegen verticale belasting op kozijnen en door het gebruik van meer duurzame houtsoorten en synthetische dorpels.

Andere betekenissen

• Neut kan ook een uitstekende steen of muurdeel betekenen waarop een balk kan rusten (vergelijkbaar met een console).
• Historische betekenis: een bolvormig klompje gebakken aarde in kalksteen, ook aangeduid als noot/note/neute.