Engelenvenster

Betekenis

Een engelenvenster of engelenraam is een driedelig venster waarvan het middelste raam doorgaans hoger is dan de zijramen en waarbij (meestal) alle ramen een accolade- of boogvormige bovenregel hebben. De vorm roept visueel de vleugels van een engel op, wat de naam verklaart.

Toepassing

Het engelenvenster komt vooral voor in oudere bouwkundige contexten.

• Toegepast in boerderijen, vaak op de eerste verdieping.
• Voorbeelden bestaan ook bij kerkelijke gebouwen.
• Regionaal veelvoorkomend in de Zuid-Hollandse Waarden (Lopiker- en Krimpenerwaard) en de Utrechtse Waarden tot aan Vinkeveen.

Aandachtspunten

• Het middenraam is doorgaans hoger dan de zijramen; dit is kenmerkend voor de vorm.
• Bovenregels zijn meestal in accolade- of halfronde boogvorm; deze bepalen sterk het uiterlijk.
• De bovenregels van de zijramen hebben bij voorkeur dezelfde vorm als die van het middenraam.
• Variaties komen voor: soms hebben zijramen of het middenraam andere bovenregels (bijvoorbeeld driehoekig).
• In latere perioden komt het voor dat het middenvenster niet meer als accolade is uitgevoerd maar als halfronde boog.

Varianten

• Traditionele variant: middenraam met accolade- of halfronde boog, zijramen met overeenkomstige boogvorm.
• Afwijkende uitvoeringen: toepassing van driehoekige bovenregels of een halfrond middenvenster in latere bouwperioden.

Verschil met drielicht, serliana en melkmeisje

• Drielicht: algemene aanduiding voor een raam met drie lichten; een engelenvenster is een specifieke, decoratieve uitwerking daarvan.
• Serliana: kan in vorm op een engelenvenster lijken; sommige voorbeelden worden als serliana aangeduid.
• Melkmeisje: vertoont overeenkomsten in vorm en naamgeving met het engelenvenster maar is een aparte benaming.