Folieconstructie, foliepolder, polderconstructie

Betekenis

Een folieconstructie is een in de grond aangebrachte sleuf- of kuipvormige bak waarbij kunststoffolie als barrière tegen grondwater fungeert. Hierdoor kan binnen de foliebak het waterpeil worden verlaagd, zodat verdiept aangelegde wegen en andere constructies droog en draagkrachtig gerealiseerd kunnen worden zonder een betonnen bak toe te passen; de folie voorkomt daarnaast dat de constructie door opdrijven wordt belast.

Toepassing

Folieconstructies worden toegepast bij grondwaterkerende en polderachtige werken.

• Verdiept aanleggen van wegen waarbij het grondwater onder de weg moet doorgaan
• Als alternatief voor een betonbak
• Als tijdelijke bouwput om langdurige bemaling tussen verticale damwanden te vermijden
• Onder ballastwerk van spoorwegen
• In combinatie met damwanden (damwandpolder)
• Ten behoeve van rioleringsaanleg

Aandachtspunten

• Vereist meer breedte dan een betonbak wegens het vrij glooiende verloop van de foliebak.
• Laag-voor-laag uitvoering op draagkrachtige ondergrond noodzakelijk vanwege minimaal toelaatbare zetting.
• Folie mag niet in bevroren grond liggen; daarom dient de folie voldoende diep te worden aangebracht.
• Bij uitvoering in den natte is grondwaterverlaging niet vereist en treedt er geen verdroging van de omgeving op tijdens aanleg; bij uitvoering in den droge volstaat tijdelijke bemaling.
• Bij milieugevoelige locaties kan een calamiteitenzeil boven de folie nodig zijn als opvang voor bijvoorbeeld een gekantelde tankwagen met chemisch agressieve stof.

Uitvoering

Kenmerkende stappen bij het aanleggen van een foliepolder:

• Graven van een cunet tot op draagkrachtige grond.
• Aanleggen van een glooiend talud.
• Afzinken van de folie, bij voorkeur in den natte.
• Ballasten van de folie met zand.
• Wegpompen van het water uit de met zand bedekte foliebak.
• Aanleggen van de verdiepte weg binnen de droge foliebak.

Voordelen

• Zeer goedkope en snelle oplossing vergeleken met een betonconstructie.
• Bij afzinken in den natte is grondwaterverlaging niet nodig en treedt er tijdens aanleg geen verdroging van de omgeving op.
• Combinatie met damwanden mogelijk; de folie verzorgt de waterkering en de keerwanden de grondkering.
• Kan in bepaalde gevallen als bouwput worden toegepast, waardoor langdurige bemaling tussen verticale damwanden kan worden vermeden.
• Toepasbaar onder ballastwerk van spoorwegen.

Nadelen

• Ruimtebeslag in de breedte is groter dan bij een betonbak.
• Uitvoering laag-voor-laag vereist op draagkrachtige onderlaag om zetting te beperken.
• Niet geschikt voor plaatsing in bevroren grond.
• Milieumaatregelen, zoals een calamiteitenzeil, kunnen noodzakelijk zijn.

Controle op waterdichtheid

De vloeistofdichtheid van een folieconstructie kan conform AS6700 worden gecontroleerd met:

• Een geo-elektrische meting (conform AS 6702).
• Een hydrologische meting (conform AS 6703): deze inspectie is toegestaan "als de afmetingen dit toelaten of als zeer geavanceerde meetapparatuur wordt gebruikt".
• Een visuele inspectie (conform AS 6701 protocol) mag niet meer worden toegepast op folieconstructies. Een vloeistofdichte voorziening moet voorzien zijn van een Verklaring Vloeistofdichte Voorziening (VVV). Inspecteurs in dit kader worden vaak aangeduid als DI of DI-BV (Deskundig Inspecteur Bodembeschermende Voorzieningen). SIKB toont de laatste versies van de AS SIKB 6700-protocollen.

Bodembescherming

Elementen van bodembescherming die bij folieconstructies relevant zijn:

• Wet- en regelgeving verplichten beleid en maatregelen om veiligheid te waarborgen en bodemvervuiling te voorkomen.
• Activiteitenanalyse en bodemrisico-analyse om passende maatregelen te treffen.
• Inspecties en keuringen geven informatie over de toestand van de bodem en vloeistofkeringen.
• Continueren: beheer, onderhoud en inspectie van bodembeschermende voorzieningen moeten worden bijgehouden.

Documentatie

• Brochure folieconstructies (Cofra).
• Inspectie werk met IBC-bouwstof (SIKB; IBC = Isolatie Beheersen/Beheren Controleren).