Geologische begrippen

Verzamelnaam voor termen en tijdschalen die gebruikt worden om gesteentelagen en hun ouderdom te beschrijven.

Betekenis

Geologische begrippen omvatten terminologie en tijdschalen die helpen bij de beschrijving en datering van de ondergrond; de geologische tijdschaal wordt daarbij wel beeldend aangeduid als een "ondergrondse tijdmachine". Ze omvatten methoden om zowel de volgorde van gesteentelagen als hun relatieve of absolute ouderdom te bepalen.

Toepassing

Geologische begrippen en tijdschalen worden toegepast bij:

  • het onderzoeken van de volgorde van gesteentelagen (lithostratigrafie).
  • het vaststellen van relatieve ouderdom tussen lagen (chronostratigrafie).
  • absolute ouderdomsbepaling met isotopenmethoden zoals C14.
  • dateringen op basis van pollensamenstellingen (pollenzones).
  • het opstellen van tijdsklokken, tijdbalken en lithostratigrafische ondergrondmodellen.

Aandachtspunten

  • Lithostratigrafie bepaalt de volgorde van lagen en gebruikt vaak fossielen in de lagen als hulpmiddel bij datering.
  • Chronostratigrafie levert een relatieve datering: de ouderdom van lagen wordt ten opzichte van elkaar vastgesteld.
  • C14 (14C) is een methode om de ouderdom van organisch materiaal vast te stellen.
  • Pollenzones berusten op de verhouding tussen verschillende pollensoorten om de ouderdom van een materiaal te bepalen.
  • Geologische informatie wordt vaak weergegeven via tijdklokken, tijdbalken en op formatieniveau in ondergrondmodellen.

Werking / principe

  • Lithostratigrafie: analyseert de opeenvolging en karakteristieken van gesteentelagen om hun volgorde en onderlinge relaties te bepalen; fossielen kunnen de datering ondersteunen.
  • Chronostratigrafie: ordent lagen in een relatieve tijdvolgorde zodat ouderdomsrelaties tussen afzettingen duidelijk worden.
  • C14 (14C): een isotopische dateringsmethode die gebruikt wordt voor ouderdomsbepaling van geschikt organisch materiaal.
  • Pollenzones: onderscheiden perioden aan de hand van veranderingen in de samenstelling van pollen in sedimenten of materialen.

Visualisaties en voorbeelden

  • Geologische tijdklok en tijdbalken die perioden en tijdvakken overzichtelijk weergeven.
  • Lithostratigrafische weergaven op het niveau van formaties, zoals gebruikt in ondergrondmodellen.
  • Overzichten met geologische en archeologische tijdvakken, chronostratigrafie en 14C-jaarrelaties.

Bronnen en verwante hulpmiddelen

  • Geologie van Nederland
  • Natuurwijzer
  • DINOloket
  • Materialenreferenties zoals natuursteen

Gerelateerde termen

Natuursteen

Ook interessant

Groene sterkte Groene sterkte is de samenhang van verse steen of betonspecie waardoor het na storten vervoerd kan worden. Groengevel Een groengevel is een muur die geheel of gedeeltelijk met planten is bedekt, vaak in speciale houders of panelen uitgevoerd. Groenmuur Term die identiek is aan de term groengevel. Grondanker Een grondanker is een staaf met een dwarsverbinding die het object waaraan de staaf verbonden is in de grond op zijn plaats houdt.