Groengevel

Betekenis

Een groengevel is een gevel of muur waarop verschillende planten groeien en die daarvoor vaak speciale houders, panelen of een groeiwand gebruikt. Het plantaardige materiaal van zo'n gevel wordt gevelgroen genoemd en vormt een onderdeel van het zogenaamde urban green.

Toepassing

Groengevels worden ingezet waar ruimte voor horizontaal groen beperkt is en voor esthetische of functionele verbeteringen van gevels.

• In stedelijke gebieden als alternatief voor beperkte grondgebonden groenruimte.
• Buitenshuis en binnenshuis, afhankelijk van type systeem en beplanting.
• Als afscherming of verfraaiing van lelijke of saaie muren.
• Ter bevordering van fauna bij weelderige systemen (voedings- en nestgelegenheid).
• Voor akoestische demping en het ontmoedigen van graffiti.

Aandachtspunten

• Volg het traject ontwerp, keuze, realisatie, beheer en onderhoud bij aanleg.
• Houd rekening met de kompasrichting van de muur bij plantenselectie.
• Voorzie irrigatie: de draaglaag voor planten heeft vaak slechts 10 tot 15 cm dikte, waardoor bevochtiging nodig is (automatische bevloeiing of bedruiping).
• Overweeg soorten die ook in de winter groen blijven wanneer wintergroen gewenst is.
• Bestel periodiek onderhoud of sluit een abonnement af bij gespecialiseerde tuinbedrijven; vogelbewoning kan het onderhoud bemoeilijken.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Groeiwand: de ondergrond met speciale houders of substraat waarin de beplanting wordt aangebracht.
• Panelen met al ingeplante vegetatie: direct bij montage zichtbaar groen.
• Panelen met substraat of zaad: beplanting ontwikkelt zich pas op locatie.
• Isolerende panelen (bijvoorbeeld foamglas) kunnen bij niet-spouwmuren worden toegepast om thermische en vochtgerelateerde voordelen te bieden.

Beplanting

• Verschilt voor binnen- en buitenopstellingen; keuze wordt bepaald door ligging en wensen.
• Veel genoemde voorbeelden: zenegroen, klokjesbloem, plataargras, siergras, varens (zoals schildvaren), purperklokje, lievevrouwbedstro, ooievaarsbek, vrouwenmantel, kardinaalsmuts, vetkruid, ereprijs, maagdenpalm.
• Kenmerken van enkele soorten:
  • Hedera (klimop): altijd groen, sterke en snelle groeier, maar geeft geen bloemen.
  • Ezelsoor: geschikt voor groengevels, met een grijsgroene uitstraling.

Voordelen

• Creëert extra groen in dichtbebouwde gebieden (functie als 'groene long').
• Biedt schaduw en verlaagt zo de temperatuur van gevels.
• Koelt lucht en gevel door verdamping van water via de vegetatie.
• Draagt bij aan esthetische waarde en zichtgroen bij goed onderhoud.
• Biedt faunavoorziening (voedsel en nestgelegenheid) bij weelderige systemen.
• Vangt een klein deel van hemelwater op.
• Draagt bij aan geluidsdemping en ontmoedigt graffiti.
• Sommige systemen leveren onmiddellijk zichtbaar groen via vooraf ingeplante panelen.

Onderhoud en uitvoering

• Irrigatie- en voedingssystemen zijn vaak noodzakelijk, zeker bij verticale tuinen met beperkte substraatdiepte.
• Type systeem (voor-ingeplant panelen versus zaad/substraat) bepaalt de snelheid waarmee de gevel begroeid is en het onderhoudsregime.
• Keuze van planten, irrigatie en bewaarstrategieën hangen samen met oriëntatie, locatie (binnen/buiten) en gewenste esthetiek.