Getijdencentrale

Betekenis

Een getijdencentrale is een elektriciteitscentrale die het verval tussen eb en vloed benut om via turbines en generatoren stroom op te wekken; het is een specifieke vorm van waterkrachtcentrale die getijdenenergie levert. De centrale werkt analoog aan een stuwmeer-centrale, maar gebruikt het natuurlijke getijdeverschil als energiereservoir.

Toepassing

Getijdencentrales zetten het verval tussen eb en vloed om in elektriciteit.

• Opwekken van groene stroom op locaties met grote getijdeverschillen.
• Reële proef- en testlocaties voor getijdentechnologie (bijvoorbeeld testgoten).
• Realisatie als barrage, Tidal Lagoon of andere kunstmatige structuren om een waterreservoir te vormen.
• Locaties met sterke getijdenstroming gebruiken turbines die de stroming direct benutten.

Aandachtspunten

• Economische haalbaarheid vereist bij voorkeur een getijdeverschil van 6 meter of meer; kleinere verschillen zijn vaak ongunstig.
• Turbines bestaan grofweg in twee typen: horizontaal draaiend en verticaal draaiend (onderwaterdraaideur-achtig).
• Voor visbescherming is een aparte uitstroom-/instroomopening zonder turbine nodig om vissen te geleiden.
• De aanduiding "blue turbine" kan verwarring veroorzaken omdat "blauwe energie" doorgaans slaat op energie uit het verschil tussen zoet en zout water.

Werking / principe

• Bij vloed stroomt zeewater via een turbine in een lager gelegen gedeelte; de generator zet die beweging om in elektrische energie en het lagere gedeelte wordt langzaam gevuld tot een hoger niveau.
• Bij eb stroomt water uit het hoge gedeelte via turbines terug naar zee, waarbij opnieuw elektriciteit wordt opgewekt.

Typen en varianten

• Barrage- of stuwbekken-oplossingen, vergelijkbaar met de centrale op de Rance bij St. Malo.
• Tidal Lagoon Power (TLP): een kunstmatig meer in zee met turbines in een deel van de dijk.
• Dynamische getijdencentrale (dynamic tidal power, DTP): een zeer grote T-vormige dam loodrecht op de kust om een kunstmatig waterpeilverschil te creëren.
• Hydroring: uitvoering met magnetische lagers die minder wrijving geeft; wordt beschreven als mogelijk minder visonvriendelijk.
• Stromend-water-centrales die de getijdenstroming direct benutten en worden geplaatst waar die stroming groot is.

Voorbeelden

• Centrale op de Rance (St. Malo, Bretagne): gemiddeld ca. 9 m getijdeverschil, 24 turbines van elk 10 MW, stuwbekken van 20 km² met een nuttig volume van 720 miljoen m³ en een debiet van 15.000 m³/s.
• Grevelingendam: staalconstructie met drie testgoten van het Tidal Technology Center Grevelingendam (TTC-GD) voor testen, certificeren, valideren en demonstreren van getijdentechnologie.