Opsnijden

Betekenis

Opsnijden is het op zijn kant zetten van een nog niet gebakken baksteen (vormeling) wanneer de andere zijden al enigszins gedroogd zijn, met als doel de onderkant van de vormeling te laten drogen. Bij handgevormde stenen omvatte het opsnijden daarnaast het afbaarden, het verwijderen van de baard; het randje dat soms onder het vormraam uitkwam.

Toepassing

Opsnijden wordt toegepast tijdens het droogproces in de baksteenfabricage.

• Op kant zetten van vormelingen om de onderzijde te laten drogen.
• Afbaarden van handgevormde stenen om uitstekende baarden te verwijderen.
• Op kant zetten van al aangedroogde vormelingen (ook wel 'rechten' genoemd).
• Verplaatsen van geheel droge stenen naar opslag of oven, zodat weer ruimte ontstaat voor nieuw vormen.

Aandachtspunten

• Voer het opsnijden pas uit wanneer de andere zijden voldoende aangedroogd zijn om beschadiging te vermijden.
• Afbaarden is mogelijk bij met water gevormde handvorm; bij bezande stenen is afbaarden niet mogelijk omdat de baard anders te duidelijk zichtbaar blijft.
• Bereidheid tot bukken en tussen de drogende stenen lopen vereist; historisch werd dit werk vaak door kinderen gedaan omdat zij hier gemakkelijker tussen konden bewegen.
• Opsnijden en het op kant zetten kan fysiek belastend zijn en kan onder meer leiden tot zere polsen.

Verschil met rechten

Rechten is het op kant zetten van reeds aangedroogde vormelingen en wordt in de praktijk vaak ook opsnijden genoemd; het belangrijke onderscheid is dat bij rechten geen afbaarden meer nodig zijn omdat de stenen al droog zijn.

Historiek

Opsnijders kwamen historisch voor bij steenfabrieken; rond 1900 werd dit werk nog veel uitgevoerd, vaak door kinderen die tussen de drogende stenen konden werken.