Hydraulisch

Hydraulisch beschrijft stoffen die met water reageren tot een hardend materiaal en systemen die krachten overbrengen met een vloeistof.

Betekenis

Hydraulisch heeft twee hoofd betekenissen: een stofeigenschap en een werkwijze met vloeistoffen. Als stofeigenschap reageert een materiaal met water tot een pasta die verhardt en daarna niet meer in water oplost; als techniek betekent hydraulisch het overbrengen van kracht door een vloeistof in een gesloten systeem.

Toepassing

Hydraulisch wordt in de bouw en techniek op twee manieren toegepast.

  • In mortels en bindmiddelen om toeslagstoffen (zand, grind e.d.) samen te binden tot een steenachtig materiaal.
  • Bij constructies en herstelwerk van metselwerk met hoge vochtbelasting, zoals funderingen, waterkerende werken, kademuren, kelders en opgaande muren met hoge regenbelasting.
  • In machines en werktuigen waar kracht via een vloeistof wordt overgebracht, bijvoorbeeld hydraulische persen en hef-, rem- en stuursystemen.

Aandachtspunten

  • Hydraulische stoffen reageren met water tot een pasta en verharden; na verharding lossen ze niet meer op in water.
  • Cement en hydraulische kalk zijn voorbeelden; puzzolanen zoals tras worden gebruikt maar zijn strikt gesproken niet volledig hydraulisch.
  • Hydraulische kalk (ook waterkalk genoemd) bereikt sneller een hogere sterkte dan luchtkalk, wat niet altijd gewenst is bij restauratiewerk.
  • Hydraulische systemen werken in een geheel gevulde, gesloten ruimte waarbij de druk zich in alle richtingen onveranderd voortplant; vloeistoffen zijn niet samendrukbaar en daarmee geschikt om krachten over te brengen en te vermenigvuldigen.

Hydraulische stoffen

  • Toepassing: bindmiddelen in mortels voor uiteenlopende omstandigheden, variërend van binnentoepassingen tot permanent vochtige of onderwaterconstructies.
  • Voorbeelden: cement en hydraulische kalk; puzzolanen (zoals tras) worden vaak samen gebruikt, hoewel zij niet altijd als puur hydraulisch worden aangemerkt.
  • Eigenschappen: verharden door reactie met water (hydratatie) en worden na verharding waterbestendig.

Hydraulische systemen: werking

  • Principe: een druk op een vloeistof in een gevulde en gesloten ruimte plant zich onveranderd in alle richtingen voort.
  • Eigenschappen: vloeistoffen zijn in de praktijk niet samendrukbaar, waardoor krachten efficiënt worden overgebracht via buizen en slangen.
  • Toepassingseffect: met herhaalde of relatief kleine krachten kan een veel grotere kracht of gewicht worden verplaatst of opgetild.

Etymologie

  • De term is afgeleid van het Griekse hydor (water) en aulos (buis).

Gerelateerde termen

Hydratatie

Ook interessant

Florentijnse boog Een Florentijnse boog is een samengestelde boog met een ronde onderboog en een hogere of spitse bovenboog. Folieconstructie, foliepolder, polderconstructie Een folieconstructie is een kuip- of sleufvormige polderconstructie met kunststoffolie die grondwater keert zodat het binnenpeil verlaagd kan worden. Formeel Een formeel is een tijdelijke hulpconstructie die stenen of blokken ondersteunt bij het metselen van bogen. Fractie Fractie is de benaming voor een groep korrelgroottes of voor het aandeel toeslagmateriaal in een mengsel, bijvoorbeeld beton.