Hygroscopisch

Eigenschap van een materiaal om waterdamp uit de omringende lucht aan te trekken en in zijn poriën vast te houden.

Betekenis

Hygroscopisch duidt op het vermogen van een materiaal om water (uit de lucht) aan te trekken; moleculen waterdamp bezetten dan de poriën van het materiaal. Dit proces heet moleculaire adsorptie. Calciumchloride is een bekend voorbeeld van een hygroscopische stof.

Toepassing

Hygroscopische eigenschappen treden zowel nadelig als nuttig op in bouwkundige contexten.

  • Nadeel: verminderen van isolatiewaarde bij isolatiematerialen en ontstaan van koudebruggen en schimmelvorming.
  • Voorbeeld: isolatiematerialen zoals steenwol, glaswol en vooral foamglas zijn niet hygroscopisch.
  • Nadeel: zouten in muren zijn vaak hygroscopisch en veroorzaken vochtige plekken en aantasting van pleisterwerk.
  • Nadeel: in gietvloeren kan hygroscopie samen met een dampdichte toplaag en vochttoetreding blazen veroorzaken.
  • Voordeel: hygroscopische materialen worden gebruikt in vochtvreters voor het reguleren van luchtvochtigheid.

Aandachtspunten

  • Vermindert isolatie: vochtopname door hygroscopische materialen verlaagt hun isolerende werking.
  • Veroorzaakt schade: hygroscopische zouten in baksteen en pleisterwerk kunnen uitzetten, blazen en scheuren veroorzaken en zoutuitslag tonen.
  • Voor gietvloeren: blaasvorming kan ontstaan als het vloermateriaal vocht opneemt, een dampdichte toplaag aanwezig is, vocht kan binnendringen en er zouten of vochtopneembare stoffen aanwezig zijn.
  • Houtwerking: hout is hygroscopisch, wat bijdraagt aan het “werken” van hout; acetyleren (zoals bij Accoya) kan dit hygro­sco­pische karakter vrijwel nihil maken.

Werking / principe

Hygroscopie berust op het adsorberen van watermoleculen in de poriënstructuur van het materiaal. Hygroscopisch vocht is vocht dat zich in evenwicht met de relatieve luchtvochtigheid in het materiaal bevindt. Capillair transport ontstaat door krachten van cohesie (binnen het materiaal) en adhesie (tussen materialen); de poriënstructuur van het materiaal bepaalt deze verschijnselen.

Verschil met andere termen

  • Hydrofiel: een andere term voor hygroscopisch (water "minnend").
  • Hydrofoobisch: de tegenhanger van hygroscopisch; duidt op waterafstotende materialen.

Ook interessant

Schudmaat De schudmaat is de diameter van de uitgevloeide betonspecie na een vastgelegde schudproef op een schudtafel. Schuifmaat Een schuifmaat is een metalen of kunststof meetinstrument met een bek voor het nauwkeurig meten van kleine afstanden. Schuilkerk Een schuilkerk is een kerk die er niet als zodanig uitziet en die op bescheiden wijze eredienst organiseert. Scoperen Zie schooperen.