Kwartiers gezaagd

Betekenis

Kwartiers gezaagd hout wordt verkregen door de stam in de lengterichting in vier kwarten te zagen en vervolgens uit elk kwartier zó te zagen dat de groeiringen (jaarringen) vrijwel loodrecht op het plankoppervlak staan. De jaarringen tonen zich daarbij als (vrijwel) evenwijdige lijnen op het oppervlak.

Toepassing

Kwartiers gezaagd hout wordt toegepast waar stabiliteit en weerstand tegen delaminatie en vervorming belangrijk zijn.

• Bij waterdichte toepassingen zoals scheepsvloeren
• Voor houten badkuipen
• Waar gering optreden van "raising grain" of ringscheuren gewenst is

Aandachtspunten

• Zuiver kwartiersgezaagd betekent vrijwel loodrecht op de jaarringen; de jaarringen van bovenzijde en onderzijde liggen vrijwel op dezelfde plaats.
• Vals kwartiersgezaagd toont wel evenwijdige jaarringen maar bovenzijde en onderzijde verschillen; dit vergroot de kans op kromtrekken.
• Kwartiers planken krimpen vooral in dikte: krimp met de groeiring mee is tweemaal zo groot als krimp in radiale richting.
• Dosse zagen levert een hoger rendement uit een stam; daarom wordt niet veel kwartiers gezaagd ondanks de technische voordelen.

Verschil met dosse en rift (radiaal) zagen

• Dosse gezaagd hout geeft meer breedte en rendement uit een stam, maar heeft een grotere neiging tot kromtrekken.
• Zuiver kwartiersgezaagd is technischer beter dan dosse en vervormt zelden; rift gezaagd (radiaal gezaagd) wordt na rift gezaagd nog als technisch superieur beschouwd omdat het het minst vervormt.

Terminologie en herkomst

• Zuiver kwartiersgezaagd wordt ook radiaal gezaagd genoemd; bij grenen en dennen wordt dit rift gezaagd genoemd.
• Engelse aanduiding: quarter-sawn.
• Het woord "kwartier" is afkomstig van het Franse quartier (vierde deel) en uiteindelijk van het Latijnse quartarius/quartus.