Monnik

Dak

Monnik is een bouwkundig begrip met meerdere betekenissen: een bolle dakpan, een torentje op een beer, of in verband met monnikssteen.

Betekenis

Een monnik heeft meerdere contextafhankelijke betekenissen. In de uitdrukking "monnik en non" is de monnik de bovenste, bolle dakpan bij holle en bolle pannen. In de combinatie "beer en monnik" is de monnik een klein torentje dat op de beer wordt geplaatst om het overlopen van de beer (het oversteken van de gracht) te voorkomen; dit torentje wordt ook wel pop genoemd. Voor de betekenis van een monnikssteen wordt verwezen naar kloostermop.

Toepassing

De term en de bijbehorende elementen komen in verschillende bouwkundige contexten voor:

  • In dakbedekking: als de bovenste, bolle pan binnen het paar holle en bolle pannen.
  • In waterbouw of bruggen: als torentje op een beer om oversteken van de gracht te verhinderen.
  • In terminologie en omschrijvingen: als onderdeel van samenstellingen zoals monnik en non of beer en monnik.

Aandachtspunten

  • Onderscheid maken tussen contexten: dakpan versus torentje op een beer.
  • De torenachtige monnik op een beer wordt ook aangeduid als pop; beide termen komen voor.
  • Franse benamingen voor de beer-en-monnik-constructie worden genoemd als bâtardeau et dame of bâtardeau et demoiselle, vaak ook zonder accent circonflexe.

Verschil met non

  • In de samenstelling "monnik en non" verwijst de monnik naar de bolle dakpan; de non aanduidt de andere pan uit het paar (holle en bolle pannen).

Gerelateerde termen

Beer Holle en bolle pannen Kloostermop Monnikssteen

Ook interessant

Dom Een dom is een kathedraal, de bisschoppelijke hoofdkerk. Doorvoerpan Een doorvoerpan is een dakpan voor pannendaken die een kanaal vormt voor luchttoevoer of rookgasafvoer. Doorzalend dak Een doorzalend dak heeft in de dakschilden een lichte knik naar binnen, de zaling. Dragend Dragend beschrijft een bouwonderdeel dat constructief meewerkt aan het dragen van dak- of verdiepingslasten.