Oppervlaktewater

Betekenis

Oppervlaktewater is open water dat zich aan de oppervlakte van de aarde bevindt, bijvoorbeeld rivieren, kanalen, meren, zeeën, beken, sloten, plassen, vijvers en singels. Het omvat zowel natuurlijke wateren als gegraven wateren; niet hieronder vallen grondwater, bevroren water of water dat onder een berg stroomt.

Toepassing

Oppervlaktewater speelt een rol in milieu, veiligheid en techniek.

• Beïnvloeden van ecologische kwaliteit en visstand bij verontreiniging of goede waterkwaliteit.
• Gebruiken als koelwater voor industrie of energiecentrales waarbij temperatuur relevant is.
• Beheren van waterstand bij risico op overstroming of bij droogte stroomopwaarts.
• Bron voor aquathermie (thermische energie uit oppervlaktewater, TEO) voor warmte en koude.
• Levering voor kleinschalige individuele toepassingen als het water direct aangrenzend is (woning, kantoor, zwembad, zorginstelling).
• Basis voor grotere aquathermieprojecten die doorgaans meerdere woningen en een netwerk vereisen.

Aandachtspunten

• Onderscheid maken tussen oppervlaktewater en andere watercategorieën zoals grondwater of bevroren water.
• Controleer waterkwaliteit bij lozingen of verontreinigende bronnen; temperatuur beïnvloedt bruikbaarheid.
• Bij gebruik voor aquathermie moet het teruggegeven water op een andere locatie uitmonden om lokale opwarming of afkoeling te vermijden.
• Grote aquathermieprojecten vragen doorgaans minimaal 50 woningen en concentratie van bebouwing wegens aanleg- en beheerscomplexiteit.
• Voor kleinschalige toepassingen is geen warmtenet noodzakelijk, mits directe aansluiting op een aangrenzende waterpartij.

Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO)

Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) is de warmte en koude die aan oppervlaktewater wordt onttrokken en vormt een vorm van aquathermie. TEO staat naast verwante vormen als thermische energie uit afvalwater (TEA) en uit drinkwater (TED).

Methode aquathermie oppervlaktewater

• In de zomer is oppervlaktewater meestal kouder dan de omgeving; in de winter is het meestal warmer.
• Oppervlaktewater wordt aangezogen, gefilterd en door een collectieve of individuele warmtepomp geleid om de lage watertemperatuur te verhogen (of om koelte te onttrekken).
• Het door het gebouwstromende water wordt enkele graden afgekoeld of opgewarmd en vervolgens op een andere locatie aan het oppervlaktewater teruggegeven.

Voordelen van aquathermie uit oppervlaktewater

• Altijd beschikbaar mits het een voldoende groot water betreft en het niet droogvalt.
• Vereist beperkte ruimte op het land vergeleken met bijv. windmolens of grootschalige zonnevelden.
• Kan in de zomer gunstig zijn voor de temperatuur van het oppervlaktewater door temperatuurdaling bij gebruik, en in de winter voor de koudebron van WKO.
• Stroming kan de waterkwaliteit licht positief beïnvloeden door aanvoer van kouder water uit diepte naar bovenlagen.

Nadelen / beperkingen

• Vereist een groot open water in de nabijheid; kleine, geïsoleerde waterpartijen zijn doorgaans ongeschikt tenzij onderling verbonden.
• Grotere projecten zijn complex qua installatie, netwerkopbouw voor de buurt en beheer en vragen een minimaal aantal aansluitingen.