Optrompen

Betekenis

Optrompen of trompen is het wijder maken van het uiteinde van een buis, waardoor een andere buis met dezelfde diameter in dat buiseind geschoven kan worden. Het opgetrompte deel vormt een mof of tromp waarin het tweede buiseinde past, maar deze bewerking levert meestal geen werkelijk dichte verbinding op.

Toepassing

Optrompen wordt toegepast om twee buizen van gelijke diameter met elkaar te verbinden.

• Vergemakkelijken van het inschuiven van een buis in het uiteinde van een andere buis.
• Voorbereiden van buiseinden om een eenvoudige gekoppelde verbinding te vormen.
• Uitvoeren van aanpassingen aan buiseinden op de werkplaats of werf met handgereedschap of machines.

Aandachtspunten

• Houd rekening dat een opgetrompte verbinding doorgaans geen volledig dichte aansluiting oplevert.
• Vermijd optrompen waar een vloeistofdichte of gastdichte verbinding vereist is.
• Kies het geschikte gereedschap voor het materiaal en de diameter: handtang (tromptang/optromptang) of pijpeindvervormingsmachine.
• Controleer aansluitpassen en fysieke sterkte van de verbinding na het optrompen.

Uitvoering

• Met de hand: optrompen kan gebeuren met een tromptang of optromptang, een lansvormig ijzer dat traditioneel loodgietersgereedschap is.
• Met machine: gebruik van een pijpeindvervormingsmachine levert gelijkmatigere vervorming en is geschikt voor serieel werk.
• Voorbeelden van handgereedschap en uitvoeringen omvatten verschillende optromptangen (ook als verkrijgbaar onder namen zoals VSH Multicon).

Alternatieve methode: versmallen (krimpen)

Een andere manier om twee buizen van gelijke diameter te verbinden is het versmallen van het ene uiteinde.

• Versmallen gebeurt door in één uiteinde een aantal sneden te maken zodat dat buisdeel iets ingeknepen kan worden; dit wordt vooral bij aluminium toegepast met een krimptang.
• Ook bij versmalde verbindingen geldt dat de aansluiting nooit helemaal goed dicht te krijgen is, en dat daarom toepassing en afdichting zorgvuldig moeten worden beoordeeld.

Etymologie

De term tromp verwijst naar vormen als een blaashoorn of de slurf van een olifant; de uitlopende opening van een buissegment kreeg door die gelijkenis de benaming tromp.