Grondsoort

Betekenis

Grondsoort benoemt het materiaal waaruit een bodemlaag bestaat en wordt beschouwd op basis van minerale delen, organische stof en koolzure kalk. Verschillende grondsoorten ontstaan door uiteenlopende processen: veen is gevormd uit plantenresten, terwijl klei, zand en löss voornamelijk ontstaan door afzetting door water of wind. Het onderscheid tussen klei, zand en löss berust vooral op de korrelgrootte, waarbij zand de grofste korrel heeft, klei de fijnste en löss ertussenin ligt.

Toepassing

Grondsoort wordt gebruikt om bodemlagen te beschrijven en te klasseren.

• In geologische kaarten en profielen om verspreiding en eigenschappen van bodemlagen weer te geven.
• Bij bodemonderzoek om oorsprong en afzettingswijze (water, wind, organisch) vast te stellen.
• Voor inschatting van mechanisch gedrag, verdichtbaarheid en doorlatendheid.
• Bij funderingsonderzoek, bijvoorbeeld in projecten waar gefundeerd is tot diepere lagen zoals keileem.

Aandachtspunten

• Korrelgrootte: onderscheid tussen fijn en grof bepaalt veel mechanische eigenschappen.
• Korrelvorm: ronde of hoekige korrels beïnvloeden het samenpakgedrag.
• Oppervlakte-eigenschappen: gladde of ruwe korreloppervlakken beïnvloeden wrijving en cohesie.
• Mineralogische samenstelling: samenstelling en ontstaanswijze beïnvloeden chemische en fysische eigenschappen.
• Structuur: korrelstapeling bepaalt mechanisch gedrag en verdichtbaarheid.
• Doorlatendheid: de waterdoorlaatbaarheid (zie bij k-waarde) hangt sterk samen met korrelgrootte en structuur.

Belangrijke grondsoorten

• Klei: fijnste minerale korrels; ontstaat door afzetting via water.
• Zand: meest grove korrels; afzetting door water of wind.
• Löss: korrelgrootte tussen zand en klei in; meestal door windafzetting.
• Veen: organische grondsoort gevormd uit plantenresten.

Bodemtextuur

• Mengklassificaties gebruiken een bodemtextuurdriehoek met percentages van klei, zand en silt om mengtypen te benoemen.
• Gangbare benamingen in dergelijke indelingen zijn onder andere klei, zware klei, kleileem, leem, zavel, zand en silt, elk gedefinieerd als mengsel van de hoofdgrondsoorten.