Penant

Betekenis

Een penant is een bouwelement dat twee hoofdvormen kent: een smalle scheidingswand tussen twee openingen in een gevel en een gemetselde, uitspringende steunpilaar in een muurvlak. In de eerste betekenis functioneert de penant als muurdam of vensterdam; in de tweede betekenis versterkt hij de muur of draagt hij het gewicht van een balk.

Toepassing

Een penant komt voor in verschillende bouwdetails.

• Als smalle muur of muurdam tussen twee gevelopeningen.
• Als binnenmuur tussen twee muuropeningen, bijvoorbeeld bij penantspiegels of penantkastjes.
• Als gemetselde steunpilaar of steunbeer in een muurvlak.
• Als gemetselde poer om puntbelastingen op te vangen, bijvoorbeeld bij tuinmuren.

Aandachtspunten

• Herkenning: een penant kan zowel vlak in de gevel liggen als duidelijk uitspringen als steunpilaar.
• Terminologie: penant wordt ook aangeduid als muurdam of vensterdam; vroeger ook pinant of pinnant.
• Constructief: een uitspringende penant fungeert als steun voor balken of als versteviging van het muurvlak.
• Historie: de term is al bekend sinds 1291 en ontleend aan het Oudfranse penant (van Latijn penna).

Materialen / uitvoeringsvormen

• Meestal gemetseld: komt voor als smalle scheidingswand of als gemetselde steunpilaar/poer.

Verschil met pendant en trumeau

• Pendant en trumeau worden als verwante begrippen genoemd; de penant wordt in de praktijk als vergelijkbaar element genoemd zonder dat er een strikte differentiatie in deze omschrijving gegeven wordt.