Pigment

Betekenis

Een pigment is een vaste stof, meestal in poedervorm, die aan een basismateriaal wordt toegevoegd om dat materiaal een kleur te geven. De kleur ontstaat doordat het pigment licht reflecteert en absorbeert en zo de optische eigenschappen van de eindlaag bepaalt.

Toepassing

Pigmenten worden toegepast in uiteenlopende materialen en producten.

• In verven en coatings
• In beton
• In inkt
• In textiel
• In kunststof, glas en composietmaterialen

Aandachtspunten

• De waargenomen kleur hangt af van reflectie en absorptie van licht door het pigment.
• Dekkingskracht wordt bepaald door de hoeveelheid pigment, de lichtdichtheid van de verfhuid en de deeltjeseigenschappen.
• De grootte, vorm en textuur van pigmentdeeltjes beïnvloeden glans, transparantie en algemene uitstraling.
• Een glad oppervlak weerkaatst meer licht en oogt glanzend; een ruw oppervlak reflecteert licht diffuus en oogt mat.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Pigmentstoffen komen meestal als droog poeder dat aan het basismateriaal wordt toegevoegd.
• Basismaterialen zijn zeer divers en omvatten verf, inkt, textiel, kunststof, beton, glas en composieten.

Werking / principe

• Kleur ontstaat door de hoeveelheid licht die een oppervlak reflecteert en absorbeert; pigmentdeeltjes beïnvloeden deze balans.
• Dekkingskracht bepaalt in welke mate de ondergrond door de verfhuid zichtbaar blijft; weinig pigment of slecht reflecterend pigment geeft een meer transparante laag.
• Microscopisch gezien bepalen de deeltjesgrootte, -vorm en -textuur hoe de moleculen het invallende licht in een andere hoek weerkaatsen.

Historiek en voorbeelden

• Oorspronkelijke pigmenten werden uit aarde, planten of gesteenten gewonnen; veel traditionele pigmentnamen verwijzen naar die herkomst.
• Voorbeelden van historische of klassieke pigmenten: berlijns blauw, bremer groen, dodekop, engels rood.
• Oorspronkelijke pigmenten en grondstoffen uit de traditie: spaans groen, orpiment (geel), loodmenie (oranje), indigo (blauw), azuriet (blauw), Egyptisch blauw (gemaakt met kopervijlsel, zand, natron en water), ultramarijn uit lapis lazuli, fijngemalen limoniet (gele oker), fijngemalen hematiet (ijzeroxide Fe2O3, rode oker).