Pilotis

Betekenis

Pilotis zijn kolommen of pijlers die een gebouw optillen en zo een vrije ruimte creëren tussen de begane grond en het opgetilde bouwdeel. Ze dragen het gehele gebouw, waardoor binnenmuren bij skeletbouw geen dragende functie meer hebben; dat vermindert gevoeligheid voor optrekkend vocht en maakt grote ramen en betere ventilatie mogelijk. In de moderne bouw zijn pilotis vaak uitgevoerd in gewapend beton.

Toepassing

Pilotis worden toegepast om diverse functionele en architecturale doelen te bereiken.

• Als draagstructuur voor het opheffen van een gebouw boven het maaiveld.
• Voor het creëren van een open ruimte onder het gebouw, bruikbaar als doorgang of parkeerplaats.
• Om de toegang en bereikbaarheid op de begane grond te vergemakkelijken door delen van het gebouw op te tillen.
• In skeletbouw om binnenmuren niet-dragend te maken en zo grotere glaswerken en betere ventilatie mogelijk te maken.
• Traditioneel als houten palenconstructies boven water in oosterse culturen.

Aandachtspunten

• Materiaalkeuze: in de moderne bouw vaak gewapend beton; historisch en cultureel ook hout gebruikt boven water.
• Draagfunctie: pilotis moeten de belastingen van het hele gebouw overnemen zodat binnenmuren geen structurele last dragen.
• Ruimtegebruik: de open ruimte onder het gebouw kan architectonisch ingezet worden maar ook praktische functies zoals parkeren huisvesten.
• Terminologie: de term is waarschijnlijk afgeleid van het Franse "pilot" (paal, heipaal) en kan dus worden beschouwd als paalachtige funderings- of draagelementen.

Historiek

Houten pilotis werden al lange tijd gebruikt in oosterse culturen, vooral voor bebouwing boven water. Een vroeg voorbeeld van betonnen pilotis is te vinden bij Le Corbusier, onder meer in zijn dom-ino-constructie en Villa Savoye (1929), waar pilotis gecombineerd worden met bandvensters en een vrij geplaatste draagstructuur.